What is the best sport …?

It has been quite an intense period in the world of sports in the past few weeks. EURO 2020, Copa America, Tour de France or the ongoing Olympic Games in Tokyo. For me, an amateur and active athlete for many years, it is a time of celebration and enjoyment of those exciting events. The athletic competitions remain one of few genuine spectacles of drama, romanticism, strategy, spectacular upsets or victories of underdogs.

It is not common for me to cry yet some of the events I have watched recently made me really emotional and tearful. Those include the victories of Hidilyn Diaz (weightlifting) and Flora Duffy (triathlon) winning first Olympic Gold medal ever for their respective countries, the Philippines and Bermuda.

While many complain about various aspects of the current Games such as lack of live spectators or poor performance of the representatives of their countries I enjoy them immensely. Thanks to the modern technology (Eurosport Player) I watch various Olympic sports at convenient times, especially those that are not so popular or easy to come by such as sailing, rugby 7, 3×3 basketball, archery to name a few rarities.

Watching those sports and looking back on my past 13 years and 10,000 hours of pretty intense triathlon training regime for a non professional athlete I have been pondering the question:

What’s the best sport?

Many years ago I read an interesting paper in NYT searching for a similar answer. It queried a number of physiologists who tended to differ on the subject. The authors used pretty sensible criteria to evaluate and rank all kinds of physical activities. They included the accessibility, sustainability, muscle amount activisation, M.E.T. – metabolic equivalent to task (a measure of energy exerted for a given activity) or time needed to achieve best results.

Simplicity is a natural assessment factor. Many of us do not have access to such facilities as a swimming pool or hippodrome for example. What also matters is how strenuous and potentially boring an activity can be or can become over time. In other words can we stick with it for years or lose heart after promising few first weeks or months of practice. Obviously in terms of the last criterion the most “attractive” sport would be the one requiring very little time effort and huge cardio and muscle gains.

With such criteria the article concluded the worst exercise to be butterfly swim and the best one sprinting up the stairs.

Relating this question to my own experience I decided to first identify my favorite of the three sports that make up triathlon (swimming, cycling, running).

My choice was clear and unequivocal. So here is my personal ranking.

My Bronze Medal goes to swimming. It is a sport activating large muscle groups. It is also relatively safe and body toning. While swimming I probably have the least amount of mental distractions giving me a great respite. On the other hand I cannot deny it’s pretty boring. Wall to wall, lap after lap, gasping for air and tasting chlorine are not particularly uplifting moments. Due to COVID-19 closure of many pools I have not done my regular swim laps for a year, which actually felt like a personal relief. The aquatic element is so alien. Besides the motion effiency is so poor that only mere 4% of energy exerted by best swimmers is efficient, i.e. giving us actual propulsion. The rest is spent on fighting drag.

Running, which takes second place in my ranking, has its own pros. It is one of the simplest sports to do. Arguably it is requires virtually nothing, not even the running sneakers. It can be pretty social for those seeking company or encouragement. Yet it is injury prone especially for those who do not stretch their body properly pre and post exercise. Due to such an injury I have had to reduce my runs to zero for months at a time and I have also not really missed them that much.

So this leaves me with my favorite of the three, i.e. biking. I love this sport so much that I am actually riding a stationary bike trainer while typing this post on my device in my pain cave.

Where does this love of mine come from?

First of all, it is a great sport allowing to explore many interesting places both in my native Poland or around the world. My passion for cycling surprised me a bit recently. I have just realized I have spent more kilometers in the saddle that in my car or plane seat as a private pilot in the past 12 months. If you challenged me many years ago to average 67 km per day in 365 days straight I would say it is close to impossible. In hindsight it feels like a breeze though.

Using NYT criteria the sport of cycling ranks high in terms of its sustainability. It is hard to get bored with it even with so many hours spent. You can visit different places, meet different people, ride in different seasons on different types of bike . They include a road, TT (time trial), gravel, MTB bikes or a simple foldable cruiser I often use to commute.

In terms of changes it is a great activity for fashionistas like me. Wearing colorful and matching cycling attire simply adds more color to life. Plus it makes you visible on the road.

Since most of cycling training is aerobic it is also a great way to control your weight.

So is this really the best sport? Not necessarily. Though I am an avid fan and perhaps a bike addict I can see some of its drawbacks. Riding a bike can be dangerous. Close encounters with drivers are not uncommon. You can mitigate that risk riding smart and avoiding congested areas or using a bike trainer. If you fancy nice bikes this sport can also become quite expensive. Professional road bikes can cost in excess of 15,000 USD a piece. It is also time consuming.

In my opinion the answer to the question of best physical activity is definitely very subjective. I strongly believe that we all have our own predisposition toward a particular physical activity. It is very much tailored to our personality. Some people, like me, enjoy long endurance sports that mix individuality with a degree of group activity. Others feel best and are motivated in team sports. Then there are those who just need one opponent facing them like in tennis or paddel.

Finding your favorite sport is a valuable personal discovery. After all it is not so simple nor obvious. I have met people who tortured themselves physically by running marathons for example because it was trendy in their circles. Such a quasi-hobby is often a source of personal misery undermining motivation. It can also lead to extreme fatigue and injuries. Instead of improving our physical and mental health such a sport becomes an extension of our personal or professional distress that we want to avoid in the first place.

When looking for the best physical activity for ourselves it is helpful to gauge if it really serves us well. Do we look forward to it most od the time? Do we really enjoy it or do it because it is in fashion at the moment?

If you cannot decide just on just one choice you can be, like me, a allround, multisport athlete.

So what’s your favorite sport?

Opublikowano sabbatical, Sport, Sports | Otagowano , , , , , , , , , , | Dodaj komentarz

Spiritual exercises

Don’t ask the world to change … you change first

Anthony De Melo

I have just switched off airplane mode after not using my phone for 8 straight days receiving a very rare message: your weekly screen time decreased dramatically in the previous week. Amazing! It feels that in my ordinary life my screen time tends to increase slightly every so often. I highly recommend such a digital detox particularly coupled with an activity I describe below.

As a side note, a thought came how much time that has been given to me I waste everyday on things not generating any goodness. I like the expression “is given to me”. Apparently in Hebrew the verb “to have” does not exist. Instead the Jewish people say that something is given to them. What a change in perspective! Just beautiful!

Speaking about screen time I have been happy for quite some time not to watch television, nor listen to the radio, unless music only. I tend to avoid written media and all kinds of information portals as well, which are not designed predominantly to provide facts and unbiased information but mostly to generate our clicks. After all the key objective of this broadly defined entertainment business (Where is all the good journalism gone?) is to grab and keep our attention for as long as possible. Unfortunately we, often unknowingly, let to be distracted by all kinds of tricks and people claiming to speak on our behalf. In this way we lose the most precious resource we have – our time and attention.

A very effective way to defy this overwhelming and overstimulated reality is the practice of different kinds of meditation, contemplation or prayer. This can be practiced on a daily basis as well as through prolonged periods of seclusion aimed to stimulate our self-awareness, self-reflection and deepening our relationship with God.

For a few years now I have had an annual habit of dedicating 8 straight days for my spiritual life. It takes a form of attending so-called Spiritual Exercises, aka Ignatian Meditations. Looking at it from our typical life perspective which is full of running errands, making and spending money or some other life organizing activities, contemplating selected scenes from the Holy Bible may seem as a waste of time.

It may also be viewed as a painful luxury to spend 8 days without talking, watching, listening, reading, surfing. How unpractical! Contemplating stories from 2000 years ago.

On the contrary! For me there is nothing more practical in life than our spiritual development. That’s where everything starts and ends. It is here that we can reflect upon ourselves, our relationship with others, the world at large and God. In the world in which we are constantly bombarded with stimulai we find it more and more difficult to look at our reality and ourselves from a distance. Polarizing views, overload in emotionally charged messages, growing obesity, growing range of addictions and sense of loneliness … this list of symptoms of our spiritual lethargy is endless. In this context “wasting” about 2% of time in a year to experience some form of spiritual awakening seems actually quite trivial.

Many people associate spiritual sphere with some form of pious practices often bordering on zealotry. It is not, however, how it was meant to be from the very beginning. Jesus, on many an occasion, scolded the scribes and Pharisees for their hypocrisy as they emphasized the form of their religiousness over the essence of spirituality – seeking and doing good. In contrast he enjoyed the company and often healed those who were brave to shed different illusions about themselves and longed to straighten their lives.

I have just completed yet another stage of Spiritual Exercises at the Jesuit convent in Zakopane, the winter capital of Poland. I have already dedicated a few posts on this blog about the Ignatian Meditations. This time around I would like to share a few discoveries from the Third Week (Stage 4 of Spiritual Exercises) that I just attended. It is one of the toughest phases of contemplation because of the main theme of the contemplations, i.e. the events leading to and Jesus’s Crucifixion.

I was a bit apprehensive driving this time to Zakopane for my spiritual retreat. After all the caliber of topics to ponder seemed overwhelming evoking difficult emotions of pain, guilt or shame so well portrayed in Mel Gibson’s “The Passion of the Christ”. On the other hand I felt I had heard and reread those stories so many times that they might not resonate properly leaving me indifferent.

Indeed, the method of Ignatian contemplation encourages and enables the people engaged in it to become first-hand observers or even participants of the contemplated events. This is achieved, among others, through meditative visualizations and employment of five senses to better see, hear, feel or even smell and taste a particular scene. Yes. It can be a very stimulating and thought-provoking experience.

As I was contemplating different scenes of the Passion in the silence of the monastery surrounded by the snow-clad Tatra mountains I discovered the beauty and amazing practicality hidden at every single station of the Cross. I think that regardless of our religious or atheist views it carries a universal message to all.

Undoubtedly our life is full of suffering. This is a fate shared by all, the poor, rich and those in the middle. We sometimes try to to deny our reality by wearing all sorts of masks, which only intensifies our pain. Experiencing the current pandemic is a huge catalyst of suffering globally. Businesses going broke, people losing jobs, wealth, health or even life. Older people experiencing growing sense of loneliness. By reacting to those difficult moments in the ordinary way many of us only aggravate our situation.

Jesus suffering may seem an abstract and remote event to us. Contemplating its following stages, however, I discovered certain illumination. By not responding in a typical human manner at every step of his way to the Cross he teaches us how we can stop the vicious cycle of evil and turn suffering into something positive.

The contemplation of the Passion starts with the anointment of Jesus by Mary Magdalene who spent a whole jar of very expensive perfume (worth the equivalent of annual salary of a laborer at the time) to the outrage of His disciples considering it such a “waste”. Yet Jesus, seeing their false care about the poor, which, as they argued, could be helped had the perfume been sold, scolds them and praises the women’s generosity. Then comes the scene when they start fighting for best places by Jesus’s side in the Heavenly Kingdom. How relevant this is in the modern world where many strive to advance their positions in all sorts of hierarchies in business, politics, church, social or family life or even amateur sport. Jesus humbles the apostles and us by giving a lesson on what true servant leadership by the act of washing their feet.

In the popular Netflix (NBC) series “New Amsterdam”, a new hospital director keeps asking his personnel such a rare question in leadership “How can I help?”. No wonder the atmosphere and results start improving at that place both for patients and personnel. Yes. The best model of leadership was invented by Jesus 20 centuries ago! Its practicality and effectiveness pales to all the other ways of trying to lead. Despite the passage of time it remains so revolutionary and rebellious until today. Yes it is all upside down as we, leaders, are tempted to think others should rather serve us. And good leadership does matter.

I could go on with a list of the discoveries from my recent contemplation and their life, including business, applicability yet do not want to spoil the pleasure to those of you who will embark on a similar journey.

I believe that all of us, regardless of how religious or spiritual we are, have a profound need to do good in the world and become better. In other words we long to deepen our spirituality. St. Ignatius Loyola used to say that the same logic applies to spirituality as any other sphere of our life: to achieve better results we simply need to exercise regularly.

Opublikowano leadership, Spirituality | Otagowano , , | Dodaj komentarz

Ćwiczenia duchowe

Nie proś świata by się zmieniał – to ty zmień się pierwszy

Anthony De Melo

Włączyłem właśnie swój telefon po 8 dniach nieużywania otrzymując jakże rzadki komunikat o drastycznym spadku mojego czasu spędzonego przed ekranem w poprzednim tygodniu. Niesamowite! Mam wrażenie, że w tzw. normalnym trybie mojego życia czas przed ekranem raczej stale rośnie. Polecam taki detox cyfrowy szczególnie w połączeniu z tym, o czym piszę dalej.

Przyszła refleksja, jak dużo czasu każdego dnia, który jest mi dany, marnuję na rzeczy nie przynoszące żadnego dobra. Podoba mi się to określenie „jest mi dany”, choć trochę trąci językiem duchownego. Okazuje się, że w języku hebrajskim podobno nie istnieje czasownik „mieć”. Zamiast tego Żydzi używają właśnie zwrotu, że coś jest im dane. Jak zmiana perspektywy z posiadania na przyjmowanie! Piękne.

A propos spędzania czasu przed ekranem od wielu lat nie oglądam telewizji i nie słucham radio, chyba, że tylko samej muzyki. Prasy też generalnie unikam a jeszcze bardziej wszelkiego rodzaju portali informacyjnych, w których już nawet nie próbuje się udawać jakiegokolwiek dziennikarstwa. Chodzi tylko, abyśmy kliknęli w kolejne sensacje typu: „W sieci zawrzało po …”, „Polska na ustach wszystkich …”, „Obejrzyj jak wspaniale mieszka Pani X i Pan Y …”, „Pani Z zaskoczyła wszystkich. Wzięła ślub w tajemnicy!”, „W latach 90. oglądały ją miliony! Co się z nią stało?”, „Wstrząsające wyznanie! Co doprowadziło do śmierci Polki?” Same wykrzykniki i znaki zapytania a pod nimi często nieistotne czy banalne informacje czy subiektywne oceny autorów tekstów uzurpujących sobie miano do mówienia m.in. w moim imieniu.

Tak działa ten biznes, którego główną walutą jest nasz czas i uwaga. A przecież to towar deficytowy, który niestety tak często bezmyślnie dajemy sobie odbierać przez innych.

Tak czy inaczej jedną z odtrutek na tę naszą rzeczywistość, w której rozmaici szarlatani walczą o przyciąganie naszej uwagi jest praktyka rozmaitych form odosobnienia, medytacji czy też modlitwy. Chodzi mi tu zarówno o pewną codzienną praktykę jak i okresowe dłuższe momenty poświęcone budowaniu swojej świadomości, refleksji czy też relacji z Bogiem.

Od jakiegoś czasu każdego roku przeznaczam 8 dni pod rząd dla swojego życia duchowego. Przybiera to postać odbywania tzw. Ćwiczeń (rekolekcji) duchowych zwanych też ignacjańskimi. Ten okres kontemplacji i refleksji w ciszy z dala od codziennych rozproszeń może się wydawać dość długi. Można powiedzieć, że to takie „marnotrawstwo” czasu, podczas którego nie zajmuję się załatwianiem przyziemnych spraw, zarabianiem pieniędzy czy ich wydawaniem czy jakąkolwiek inną formą działania poza kontemplowaniem wybranych scen z Pisma Świętego.

Ktoś może powiedzieć: jaki luksus i katorga zarazem. Tak bez telefonu, rozmów, oglądania, słuchania, surfowania? A jakie to wszystko niepraktyczne! Jakieś tam kontemplacje historii sprzed ponad 2000 lat.

A jednak uważam, że nie ma nic bardziej praktycznego niż rozwój naszej sfery duchowej. Tu wszystko się zaczyna i wszystko się kończy. W refleksji nad sobą, na swoją relacją z Nim, z ludźmi i z ziemskim przemijaniem. Żyjemy w mocno przebodźcowanym świecie i coraz trudniej łapać nam dystans do otaczającej nas rzeczywistości i nas samych. Polaryzacja poglądów, przeładowanie komunikacji skrajnymi emocjami, rosnąca otyłość, zatracanie się w rozmaitych uzależnieniach, rosnące poczucie osamotnienia … ta lista skutków naszego letargu duchowego jest dość długa.

Patrząc z tej perspektywy czymże zatem jest te nieco ponad 2% czasu w skali całego roku?! Wydaje się, że jest to dość krótki okres, w którym próbuję się przebudzić, choć na chwilę.

Wielu z nas kojarzy sferę duchową z jakąś formą pobożnych praktyk religijnych czy jakiś innych form ocierających się o dewocję. Niż bardziej błędnego. Sam Jezus wielokrotnie strofował współczesnych mu uczonych w piśmie, faryzeuszów za ich obłudę i hipokryzję poprzez skupianie się na formie a nie na sednie życia duchowego – stawaniu się lepszym poprzez czynienie dobra. Uzdrawiał zaś i lubił przebywać wśród tych, którzy zrzucali z siebie rozmaite maski zdając sobie sprawę z tego, że błądzą i pragnąc zmieniać się na lepsze.

Za mną kolejny już etap tychże rekolekcji, które tradycyjnie odbywam u Jezuitów na „Górce” w Zakopanem. O samych rekolekcjach pisałem już niejednokrotnie na tym blogu. Bogu dziękuję, że wśród swoich rocznych priorytetów jest też i ten na „zmarnowanie” 8 dni dla Niego i dla siebie zarazem. To taki paradoks duchowości. Zresztą jeden z wielu.

Tym razem odprawiałem tzw. Trzeci Tydzień poświęcony bardzo trudnej tematyce Męki Jezusa. Trochę się tego bałem, jadąc na te rekolekcje. Tyle razy już słyszałem czy czytałem o tych wszystkich wydarzeniach związanych z drogą Jezusa od jego namaszczenia w Betanii, poprzez Ostatnią Wieczerzę, rozmaite sądy i Drogę Krzyżową do momentu Ukrzyżowania. Wiele z tych bardzo drastycznych scen oddaje bardzo realistycznie film „Pasja” Mela Gibsona. Uczucia, które wywołuje przechodzenie choćby tylko jako widz, obserwator, uczestnik (zalecana metoda kontemplacji ignacjańskiej poprzez zanurzenie się w kontemplacji w daną scenę biblijną), są bardzo trudne. Ból, przerażenie, wstyd, udręka. Ciężki kaliber! Niby nic odkrywczego, ale porusza za każdym razem, jak okrutni potrafimy być dla innych. Ale czy świat się jakoś zmienił od tamtego czasu? Ktoś, szczególnie mniej wrażliwy duchowo, mógłby powiedzieć: nic nowego – Męka jak Męka. Było minęło.

A jednak przy tym kolejnym rozważaniu przez osiem dni w ciszy i będąc offline tych trudnych doświadczeń Jezusa i Jego najbliższych odkryłem piękno i praktyczność jakie kryje się na każdym etapie Drogi Krzyżowej. Myślę, że to piękno jest przesłaniem uniwersalnym bez względu na wyznawany światopogląd.

To, że nasze życie jest generalnie pasmem cierpienia, nie ulega wątpliwości. Cierpią biedni, bogaci i ci pośrodku. Często próbujemy temu zaprzeczać rzeczywistości zakładając rozmaite maski, co niestety jeszcze bardziej pogłębia to cierpienie. Doświadczenie pandemii jest sporym katalizatorem cierpienia na całym świecie. Bankrutujące firmy, ludzie tracący pracę, majątki, zdrowie, życie. Ludzie starsi cierpiący na coraz większe osamotnienie. Niestety wielu z nas jeszcze bardziej pogrąża się w swoim cierpieniu reagując na nie w sposób typowy, do którego jesteśmy przyzwyczajeni od zawsze.

Męka Jezusa może się wydawać dość abstrakcyjnym i odległym historycznie i kulturowo doświadczeniem od naszych czasów. A jednak kontemplując poszczególne jej etapy doznałem olśnienia i zachwytu. Jezus uczy nas na każdym etapie swojej drogi na Golgotę, jak możemy zmniejszać spiralę zła i zamieniać cierpienie na coś dobrego.

Wszystko zaczyna się od namaszczenia stóp Jezusa drogocennym olejkiem (równowartość całorocznej pensji rolnika) przez Marię Magdalenę i typowej dla nas reakcji apostołów obnażających ich chytrość i zazdrość. Jezus docenia jej hojność i gani udawaną troskę apostołów o biednych. Potem jest scena „walki o stołki” między nimi, kto będzie bliżej Niego siedział w Królestwie Bożym. Wypisz, wymaluj dzisiejsza rzeczywistość człowieka i pokorna lekcja służenia innym poprzez gest umycia stóp przez Jezusa.

W popularnym obecnie serialu na Netflixie „New Amsterdam”, nowy dyrektor szpitala nieustannie zadaje swojemu zespołowi pytanie „Jak mogę pomóc?” Taki właśnie model najbardziej skutecznego przywództwa promował już 20 wieków temu Jezus. Nic dziwnego, że w serialowym szpitalu w Nowym Jorku zaczyna się dziać coraz więcej dobra. Tak. Dobre przywództwo ma znaczenie.

Tych praktycznych zastosowań do dzisiejszego życia z postawy Jezusa na różnych etapach Jego Męki jest naprawdę wiele.

Wierzę, że wszyscy z nas niezależnie od tego jak jesteśmy religijni mamy głęboką potrzebę stawania się lepszym i czynienia dobra. Innymi słowy tęsknimy za tym, aby pogłębiać swoją duchowość. Jak mawiał Św. Ignacy z Lojoli ze sferą duchową jest dokładnie tam samo jak z każdą inną. Jeśli chcemy widzieć jakiekolwiek postępy musimy po prostu regularnie ćwiczyć.

PS.

Kilka cytatów, które mnie ostatnio poruszyły:

Patrz na siebie z dystansu a na Jezusa z bliska.

Nasze życie nie potrzebuje ciągłego organizowania lecz zrozumienia.

O wiele więcej kłopotów przysparzali Jezusowi ludzie, którzy uważali się za autentycznie dobrych. Pierwszy nawrócił się dobry łotr.

Prawdziwe szczęście nie ma swojej przyczyny. Jest nieuwarunkowane. Takie są właśnie dzieci. My, dorośli, nie doświaczamy go, bo tworzymy sobie różne złudzenia.

Niczego nie trzeba dodać ale tylko odrzucać.

Negatywne uczucia są w tobie, nie w otaczającej ciebie rzeczywistości. Nie trudź się, by ją zmieniać.

Opublikowano Duchowość, epidemia, Ćwiczenia duchowe | Otagowano , , , , , | Dodaj komentarz

Być jak Newton

W połowie XVII wieku Europę dotknęła wielka zaraza, która przetoczyła się przez kilka krajów jak Hiszpania, Niderlandy, Włochy. Uważa się, że została ona przywieziona na statkach przez bakterię, której roznosicielami były szczury.

Po upływie kilku lat dżuma trafiła też na Wyspy Brytyjskie, gdzie zaatakowała szczególnie mocno w dużych miastach. Londyn stracił wtedy około 20% swojej populacji. Aby przeciwdziałać jej rozprzestrzenianiu wprowadzono wiele ograniczeń podobnych do dzisiejszych. Wśród nich było zamknięcie uniwersytetów. W czasie tej narzuconej izolacji społecznej pewien ambitny miłośnik matematyki i fizyki, wrócił na swoją rodzinną farmę. Eksperymentując w samotności wpadł on tam na rewolucyjną ideę dotyczącą grawitacji. Wiele lat później, Izaak Newton, o którym mowa, wspominał lata wielkiej dżumy jako najbardziej płodny intelektualnie okres w swoim życiu. Uważał, że dojście do prawdy było możliwe dzięki jego wyciszeniu się i medytacji.

W naszych czasach, kiedy szczególnie mocno promujemy wszelkiego rodzaju aktywność i działanie, warto pamiętać o niezwykłej mocy ciszy i refleksji, której często mają bardziej fundamentalny wpływ na nasze życie niż tysiące, często bezrefleksyjnych działań.

Drugi przykład, jak dobrze można wykorzystać kryzysy, może być swego rodzaju pociechą dla świata biznesu, który przechodzi teraz ciężkie chwile. Okazuje się bowiem, że  połowa z 500 największych firm według czasopisma Fortune powstała właśnie w czasach rozmaitych kryzysów. Dotyczy to m.in. platformy LinkedIn, na której publikuję niniejszy wpis.

Przeszkody, na jakie trafiamy, często wyzwalają w nas niezwykły potencjał. Ważne jest, abyśmy rzeczywiście skupiali się na ich pokonywaniu a nie na traceniu energii na rzeczy, na które nie mamy wpływu.

Opublikowano sabbatical | Otagowano , , , | Dodaj komentarz

Szkoda zmarnować ten kryzys – Część 1


Gdybyśmy nagle stanęli przed wyborem: pieniądze albo życie, zdecydowana większość z nas nie wahałaby się ani chwili wybierając życie. Kiedy jednak zmienić okoliczności tego pytania na bardziej komfortowe nasze wybory okazują się często zupełnie odwrotne.

Kiedy wspólnie z żoną i dziećmi udawaliśmy się wiele lat temu w roczną podróż z plecakami dookoła świata obok wielu wyzwań logistycznych musieliśmy się zmierzyć sami z tym dylematem. Odpowiedź nie była dla nas wtedy wcale taka oczywista. Czuliśmy, że podejmujemy ryzyko, ale jakaś siła pchała nas mocno w nieznane. Niektórzy znajomi pukali się nawet w czoło pytając, czy aby niezbyt lekkomyślnie rezygnujemy na rok z zarabiania pieniędzy, czy też za bardzo ryzykujemy, że po powrocie nie znajdziemy sobie równie dobrej pracy.

Jak pokazało życie decyzja o odbyciu naszego pierwszego rodzinnego sabbaticalu (dłuższej przerwy od pracy zawodowej) okazała się jednym z najlepszych naszych wyborów życiowych. Wróciliśmy odmienieni z innym spojrzeniem na wiele spraw. Ta nowa perspektywa przyniosła w kolejnych latach wiele pozytywnych zmian w naszym życiu osobistym, rodzinnym i zawodowym.

Niestety zbyt często odkładamy lepsze życie na później i poświęcamy zbyt wiele na gonienie za tym pierwszym. Pracy poświęcamy najwięcej czasu każdego dnia. Jest to jeden z najbardziej popularnych tematów rozmaitych rozmów. Nawet w naszym wolnym czasie nasze myśli często uciekają właśnie w kierunku pracy. Rzadko kiedy zdarza nam się, nawet na urlopie, całkowicie wyłączyć z bycia w pracy i wykrzyknąć w zachwycie: czuję, że żyję!  Jakkolwiek ludzkość na całym świecie boryka się z wyzwaniem zachowania harmonii między tymi dwiema sferami mam wrażenie, że w naszym kraju ten problem szczególnie nasilił się w ostatnich latach.

Miałem szczęście przez ostatnie kilkanaście lat pracować w bardzo ciekawych i dynamicznie rozwijających się firmach. Jednym z niezaprzeczalnych walorów tego doświadczenia była współzarządzanie biznesem w wielu krajach. Dawało mi to nie tylko możliwość poznawania rozmaitych kultur, rozwijania swojej pasji poligloty czy też budowania relacji i komunikacji w takim międzynarodowym tyglu. Było to dla mnie też cenna obserwacja tego, jak wygląda kultura pracy Polaków na tle tak różnorodnym jak USA, Chiny, czy też rozmaite kraje Europy Wschodniej i Zachodniej.

Wśród pozytywnych stron obserwowałem duże zaangażowanie, kreatywność, elastyczność i ambicje wielu moich rodaków. Po stronie tych mniej chlubnych cech rzucały się w oczy powściągliwość w wyrażaniu własnej opinii, pewnego rodzaju służalczość i dość mocny stan ogólnego napięcia, tzw. „spinka”. Miałem wrażenie, że generalnie sposób pracy w Polsce jakoś szczególnie eksploatuje ludzi powodując, że trudniej niż innym nacjom przychodzi nam zachować równowagę.

Dane porównujące zadowolenie z pracy między rozmaitymi krajami, na które trafiłem dość niedawno, zdają się potwierdzać te moje obserwacje. Blisko 90% pracowników w Polsce skłonna byłaby w 2016 zmienić swoją firmę na inną. Poziom satysfakcji z pracy oraz tzw. wskaźnik zaangażowania (rekomendacja swojej firmy jako preferowanego pracodawcy) były niższe niż w wielu innych krajach europejskich.

Te dane znajdują też potwierdzenie w wielu moich rozmowach z ludźmi aktywnymi zawodowo i to na wszystkich poziomach organizacji. Trudno jest spotkać rodaka, który autentycznie byłby zadowolony ze swojej pracy i z pełnym sercem zarekomendował swoją firmę jako preferowanego pracodawcę. Ktoś może powiedzieć, że to przez zwykłe polskie narzekanie. Myślę, że problem jest tu nieco głębszy.

Za nami ponad 30 lat rozwoju kapitalizmu w Polsce. Jest to dobry czas do refleksji. Z jednej strony mamy ogólny wzrost dobrobytu. Rzeczy, które kiedyś były uważane za luksusowe czy trudno dostępne dziś są czymś powszechnym. Według raportu agencji Wealth-X Polska jest europejskim liderem jeśli idzie o procentowy przyrost liczby milionerów (HNWI – High Networth Individuals), tj. osób posiadających majątek większy niż USD 1 mln. Ich liczba w Polsce przekracza już 50 tys i rośnie rocznie o około 10%. Według GUS średnie miesięczne wynagrodzenie w ciągu ostatnich 30 lat wzrosło ponad pięćdziesięciokrotnie ze 100 zł (stary milion złotych) do ponad 5 tys zł, a w ujęciu dewizowym z około 100 dolarów do około 1.500 USD miesięcznie. Wskaźnik parytetu siły nabywczej (PPP) per capita wzrósł z około 5.000 do ponad 30.000 USD na głowę zmniejszając znacząco dystans do wielu krajów Europy Zachodniej, a niektóre z nich (Grecja, Portugalia) nawet prześcigając.

Mimo tych i wielu innych statystyk pokazujących stałe bogacenie się naszego społeczeństwa wyczuwa się pewien niedosyt, a czasem rozczarowanie. Wielu znajomych ze świata biznesu mówi o olbrzymich kosztach osobistych tego wzrostu. Zaniedbane zdrowie, relacje, rodziny, rozwój intelektualny czy duchowy. To, co kosztowało często wiele wyrzeczeń mniej lub bardziej świadomych, bardzo często nie przynosi oczekiwanego rezultatu. Szczególnie boleśnie odczuwa się to w czasach kryzysów finansowych czy momentach utraty pracy. Nie mam wątpliwości, że obecna pandemia jest też takim egzystencjalnym katalizatorem.  Kolejne zera na koncie zamiast zapewnić większy spokój ducha często wywołują jeszcze większy niepokój o ich utratę, o to, że trzeba płacić coraz wyższe podatki czy znajdować skuteczne sposoby inwestowania. Z perspektywy przeciętnego pracownika, który raczej żyje od pierwszego do pierwszego, sytuacja też nie wygląda zbyt różowo. Często słyszę, że właśnie teraz wielu przeżywa szczególne rozczarowanie postawą swoich pracodawców. Wiele firm, które jeszcze do niedawna tak bardzo szczyciło się swoją unikalną reputacją inwestując w tzw. employer branding czy też działania zwiększające zaangażowania swoich pracowników dziś okazuje się bez skrupułów wyrzucać ich z dnia na dzień na bruk.

Wiele ludzi definiuje się przez swoją pracę. Tam upatruje swojego poczucia wartości. Gdy się zaczyna sypać tamten świat cierpi na tym nie tylko kieszeń ale też nasza samoocena. Poczucie własnej wartości podkopywane jest też często przez zjawisko zwane „dzobizmem” (ang. jobism).  Jest to rodzaj pewnej gradacji zawodowej, która uznaje często w sposób zawoalowany ludzi pracujących w domu za obywateli gorszej kategorii. Pokutuje przekonanie, że tylko praca zarobkowa, w firmie, to prawdziwa praca. Jak pokazuje życie i moje własne doświadczenie taka praca ma często olbrzymią wartość w skali rodziny i nawet całej gospodarki. Jak słusznie zauważa Paul H. Dembinski gotowanie zupy też ma wartość ekonomiczną i przyczynia się do rozwoju tzw. gospodarki domowej, która już dziś stanowi około 50% naszej aktywności.

A propos rozmów na temat pracy, dość często w dialogach między nieznajomymi w krajach, szczególnie tych bogatych, pada pytanie o to, czym się kto zajmuje? Nierzadko służy ono do szybkiej oceny, kto w tej rozmowie jest ważniejszy i czy warto w ogóle z taką osobą rozmawiać. Jest to niestety dość typowy schemat rozmów w środowiskach biznesowych np. przy tzw. networkingu. Z rozmaitych znajomości, które w swoim życiu zawarłem, najmniej trwałe okazały się właśnie te biznesowe. Można powiedzieć, że są to raczej relacje między stanowiskami a nie osobami. Jeśli ktoś ma wątpliwości proponuję zmienić nazwę swojego stanowiska na mniej ważną lub w ogóle ją usunąć z mediów społecznościowych takich jak LinkedIn.  

Rozmawiając z innymi często potwierdzają oni podobne rozczarowanie, którego często doświadcza były pracownik. Uknułem na to swoje powiedzenie, że „spadłem u kogoś z listy kontaktów”. Lubię od czasu do czasu wykonać telefon do takiej osoby, tak bez żadnego szczególnego powodu, aby zwyczajnie zapytać co słychać.

Wracając do mierników naszego rozwoju za ostatnie lata mam świadomość ułomności danych ekonomicznych, które pokazuje tylko pewien wycinek. Trudno jest o miarodajne wskaźnik pokazujące dobrostan, pojęcie nieco szersze niż dobrobyt. Część z nich, jak np. odsetek osób ze zdiagnozowaną depresją wydaje się w Polsce nieco zaniżony. Z drugiej strony według NFZ blisko 4 miliony Polaków wykupiło w 2019 roku leki przeciwdepresyjne.

Nie ulega dla mnie wątpliwości, że coraz bardziej tracimy jako społeczeństwo równowagę zatracając się w naszej pogoni za pieniądzem i w samej pracy. Nie jest to nowy problem ludzkości. R.W. Emerson żyjący w XIX wieku zauważył, że pieniądze często kosztują zbyt wiele a Sokrates w swojej mowie obronnej  wygłoszonej w 399 roku p.n.e. karcił Ateńczyków za to, że troszczą się o gromadzenie bogactwa, o swoje uznanie i reputację a zaniedbują mądrość, poszukiwanie prawdy i doskonalenie swojej duszy (Apologia, Platon).

Czy zatem jesteśmy kompletnie bezsilni? Czy przez tysiące lat naszego istnienia nie wypracowaliśmy sposobów, aby radzić sobie lepiej z zachowaniem pewnej harmonii życiowej i nie dać się stale miotać naszym namiętnościom? A gdyby tak wyjść z tego schematu, w którym praca jest głównie postrzegana jako coś koniecznego, przykrego, zabierającego nam nasze siły witalne.

Ciąg dalszy nastąpi …

Opublikowano sabbatical | Otagowano , , , , | Dodaj komentarz

Nie ma tego złego …

Gdzieś na początku marca gdy w wielu krajach pojawiły się pierwsze obostrzenia dotyczące tzw. dystansowania społecznego miałem ciekawą rozmowę. Mój hiszpański przyjaciel w czasie jednej z naszych regularnych konwersacji przez Skype stwierdził, że te obostrzenia będą bardzo trudne dla niego i wielu jego rodaków. Ci, co zetknęli się bliżej z kulturą hiszpańską czy szerzej latynoską, wiedzą, jak istotny jest w niej dotyk. Całowanie się na powitanie i pożegnanie jest normą, nawet wśród nieznajomych. Pamiętam z czasu naszego długiego pobytu w Ameryce Łacińskiej wytarte miejsca na wielu figurkach w miejscach kultu religijnego. Nie wystarczy modlić się przed figurką; trzeba jeszcze ją dotknąć.

Innym przykładem dziejącej się społecznej rewolucji związanej z pandemią jest zmiana, choć dość oporna, kultury jedzenia w Chinach. W przeciwieństwie do USA, gdzie tzw. double-dipping (dosłownie chodzi o unikanie ze względów higienicznych sytuacji, w których zanurza się np kawałek jedzenia w jakimś wspólnym sosie więcej niż raz) w Chinach był on do niedawna normą. Głównym „sprawcą” chińskiego double-dipping’u były pałeczki, które nie tylko są podstawowym narzędziem jedzenia ale też służą do dzielenia się jedzeniem i częstowania nim innych.

Mimo tych i wielu innych ograniczeń wywołanych przez chińską grupę zaobserwowałem na sobie i u znajomych całą listę pozytywnych efektów. Podejrzewam, że wiele z nich ma szansę przetrwać te trudne czasy i stać się dla przynajmniej części z nas nowym i dobrym nawykiem.

Nie ukrywam, że ten trudny czas, który przeżywamy na całym świecie ma też sporo dobrych stron. Jak się teraz płynnie jeździ przez miasto samochodem! Żadnych korków. Inna sprawa, że samo korzystanie z samochodu jest mocno ograniczone. Wielu z nas pracuje z domu i dzięki temu nie traci cennych godzin na dojazdy. Jak to była wielka nieefektywność w skali całego świata! Coś mi się zdaje, że telepraca stanie się dużo bardziej popularna, nawet gdy już pandemia ustanie. Przykład eksperymentu przeprowadzonego przez Microsoft w Japonii daje sporo do myślenia. Otóż po skróceniu tygodnia pracy z 5 do 4 dni okazało się, że produktywność wzrosła o 40%.

Osobiste doświadczenie biznesowe podpowiada mi, że rzeczywiście czas spędzany w biurze jest nie tylko mało efektywny ale też bardzo ubogi od strony kreatywnej. Wielu, w tym i ja sam, na pytanie, gdzie udaje nam się najwięcej zrobić od strony kreatywnej zwykle podaje inne miejsca niż biuro, tj. podczas długiego lotu, na wakacjach, na balkonie, pod prysznicem …. wszędzie tylko nie w biurze. Jak trafnie podsumował to kiedyś Jason Fried w swojej prezentacji na TEDx ludzie w organizacjach są nieefektywni z dwóch głównych powodów, tj swoich absorbujących przełożonych i spotkań. Niestety z nadmiarem jednego i drugiego czynnika mamy do czynieniach właśnie w biurach.

Skoro już mowa o podróżowaniu i biznesie czuję w kościach innego rodzaju zmianę, która nadchodzi. Miałem w swojej karierze czas, kiedy sporo czasu spędzałem w podróżach służbowych. Znam też osoby, które od lat pracują w rytmie ciągłych podróży wracając do domu tylko na weekendy i to nie każde. I nagle to wszystko się skończyło. W dobie doskonałych narzędzi komunikacyjnych duża część podróży służbowych wydaje się trącić myszką.

Ciekawe, że najwięcej podróżuje się służbowo w tzw. korporacjach, gdzie zazwyczaj dość niska jest troska o efektywność tego rodzaju kosztów. W końcu płaci za nie firma, czyli jakiś bliżej niezidenfikowany i anonimowy byt. A skoro inni to robią to dlaczego nie ja. Ilekroć stykałem się z tego rodzaju bezsensownym wydawaniem pieniędzy pytałem pracowników: „gdyby to była tylko Twoja firma i prywatne pieniądze, czy wydawałbyś je w ten sam sposób”? Szczerze mówiąc niewiele dawała tego typu próba wzbudzenia postawy „przedsiębiorczości”. Pandemia pokazuje jednak dobitnie, że bez większości tego typu podróży można się rzeczywiście obyć. Czyżby „klasa biznes” miała przejść do lamusa?

Czas pandemii to wspaniały czas dla wielu par i małżeństw. Wiem to po sobie. Swoją drogą, słyszę też przeciwne historie ludzi, którzy nie mogą już siebie bardziej znieść będąc zmuszonymi do częstszego spędzania czasu ze sobą. Wracając do dobrych stron. Jesteśmy częściej ze sobą i z naszymi dziećmi. Czas, który kiedyś trwoniliśmy kiedyś np. na dojazdy, spędzamy teraz na częstych spacerach, rozmowach, wspólnym gotowaniu, sprzątaniu etc. Ileż to nowych potraw i przepisów wypróbowałem w ostatnim czasie. Trudno o większą satysfakcję w życiu, kiedy rodzina zachwyca się kolejnym posiłkiem biorąc sobie dokładkę. Tak. Z takich wielu drobnych sukcesów składa się nasze życie.

Nowa specjalność: tatar z łososia z awokado, mango i …

Mam też więcej czasu na rozmaite pasje jak gra na pianinie, gotowanie, czy czytanie książek. To ostatnie polecam szczególnie jako alternatywę dla wszelkiego rodzaju innych mediów, które zwykle zamiast nas relaksować niepotrzebnie nas emocjonują lub ogłupiają. Tym, którym się wydaje, że nie mogą żyć bez telewizji, radia, Netflixa, YouTuba, FB, LI itp polecam eskperymentalny detox. Tygodniowe moratorium na używanie jakichkolwiek mediów. Taki „digital distancing (cyfrowe dystansowanie)” idąc tropem dystansowania społecznego. Zdecydowana większość treści tam zawartych nie służy naszemu dobrostanowi. Zamiast tego serwuje nam się rozmaite ekstremalne emocje, fake newsy, rozmaite mądrości i odkrycia podlane pseudonaukowym sosem czy też newsy celebryckie często podgrzewane przez samych bohaterów, którzy czerpią rozmaite profity ze swojej „klikalności”.

Polecam dobrą lekturę książki czy też selektywnych artykułów prasowych czy jakieś inspirujące podcasty. Miarą dobrej selekcji niech będzie efekt po. Czy to mnie rzeczywiście relaksuje, inspiruje, uduchawia, poprawia mój nastrój, sen, relacje z innymi?

Przy okazji rekomenduję gorąco książkę, którą ostatnio przeczytałem „Na skraju imperium i inne wspomnienia” M. Jałowieckiego. Fascynująca lektura, którą czyta się jak powieść, książkę historyczną, analizę socjologiczną. Swoją drogą czytając tę książkę mam wrażenie, że świat, ludzie, polityka … niewiele się zmieniły przez ostatnie 100 lat.

Było już o nowych nawykach biznesowych, rodzinnych, duchowych. Czas na coś dla ciała. Aktywność fizyczna, której poświęcam prawie 1000 godzin rocznie (większość to jazda na rowerze), zajmuje dość ważne miejsce w moim życiu. Jak tu jednak trenować kiedy baseny pozamykane, maseczki jeszcze do wczoraj obowiązkowe a służba zdrowia sparaliżowana? Nie chciałbym akurat teraz złapać jakiejś kontuzji. Trzeba by wtedy chyba skorzystać z jakieś telemedycyny albo nie daj Boże samemu zrobić sobie jakiś zabieg?

Okazuje się, że kilka miesięcy temu do moich łask wrócił pewien sprzęt, który sprawiłem sobie kilka lat temu, tj. trenażer. Jest to urządzenie, do którego można, zwykle wyjmując tylne koło, podpiąć swój rower i dzięki temu robić sobie trening jadąc w miejscu. Zaawansowane trenażery w połączeniu aplikacjami, np. ZWIFT, symulują bardzo wiernie jazdę w rozmaitym terenie i to nie tylko samotnie. Tego typu aktywność ma wiele zalet i przewag nad jazdą np. po prawdziwej szosie. Po pierwsze, jest to bardzo bezpieczne. Nikt nie trąbi, nie zajeżdża drogi szczególnie teraz kiedy ludzie zrobili się jacyś bardziej nerwowi na drogach. Po drugie, trening jest bardziej efektywny, gdyż nic nas po drodze nie wybija z rytmu jak sygnalizacja świetlna, korki, nagłe zdarzenia, czy też zła pogoda. Po trzecie, dzięki dedykowanym aplikacjom można się umawiać na wirtualny wspólny trening z kimś z innego miasta, kraju lub dołączyć do rozmaitych grup.

Jak komuś się nudzi, może sobie w trakcie jazdy włączyć muzykę, serial itp. Tego ostatniego, jak wspominałem wcześniej nie polecam, chyba, że jest to coś, co dodaje nam energii. Niestety wiele seriali na Netflix czy HBO daje efekt odwrotny. Sprawdziłem to na sobie w sposób obiektywny, tzn porównując moc generowaną na rowerze w czasie treningów z serialem w tle lub bez. Generalnie widzę sporą przyszłość dla E—Sportu, szczególnie E-kolarstwa, przynajmniej w wersji treningowej.

Spotykam się z opiniami, że część z nas wcale nie chce powrotu do tzw. normalności. Obecny czas wydaje się służyć szczególnie introwertykom, którzy czują się dobrze w domowym zaciszu, nie szukają rozgłosu, taniego poklasku, których onieśmiela świat zorganizowany w dużej mierze przez ekstrawertyków.

Myślę, że bez względu na to czy jesteśmy bardziej intro czy bardziej ekstrawertykami mamy szansę wykorzystać tę szczególą okazję, aby wprowadzić pewne zmiany na lepsze w swoim życiu.

Opublikowano ciekawostki, przywództwo, Refleksje, sabbatical, Sport, uważność | Otagowano , , , , , | Dodaj komentarz

Nadzieja matką mądrych

Trochę się ostatnio zmagałem z dylematem czy jest sens pisać cokolwiek w tym trudnym czasie. Tak łatwo jest wpaść w jakieś banały czy też sidła własnej próżności, gdy tylko człowiek zaczyna coś komunikować. Z drugiej strony zastanawiałem się, czy ta niechęć to aby nie zachęta tej „drugiej centrali”, która jest bardzo aktywna również i teraz. Ileż to zła można czynić pod płaszczykiem dobra, nawet niosąc pomoc innym.
Dzisiejsze Słowo Boże z czytania z Księgi Izajasza na Niedzielę Palmową dało mi jednak ostateczną zachętę i odpowiedź na ten mój dylemat pisarski.

Pan Bóg mnie obdarzył językiem wymownym, bym umiał przyjść z pomocą strudzonemu przez słowo krzepiące.

Iz 50, 4

Skoro dostałem taki talent od Boga to nie ma co się krygować – byleby służyło to pokrzepieniu innych.

Dziś chciałem podzielić się czymś optymistycznym w kontekście lawiny złych wiadomości. Obecny czas jest dla wielu osób bardzo trudny. Nie chodzi mi tylko o te sfery, o których się dzisiaj mówi i pisze w mediach najwięcej, tj. bezpośrednia walka z wirusem i jej skutki ekonomiczne. Czuję, że niemniejszym wyzwaniem dla wielu jest bycie ze swoją rodziną, z mężem, żoną, dziećmi czy też ze samym sobą. Szczerze współczuję tym, którzy nie potrafią się dogadywać sami ze sobą, ze swoim dziećmi itd. Dla wielu praca stała się wcześniej azylem od swoich osobistych problemów, od swoich bliskich. Z drugiej strony, w normalnych czasach nie jeden żałował, że nie ma więcej czasu dla siebie, dla swoich bliskich … aż tu niespodzianie wielu z nas wydaje się, że tego wolnego czasu czy bliskości jest aż nadto.

Pamiętam, jak 8 lat temu wróciliśmy z naszej rocznej rodzinnej podróży dookoła świata niektórzy w przypływie osobistej szczerości pytali mnie: jakżeś ty człowieku wytrzymał będąc ze swoją rodziną 24 h na dobę przez cały rok, skoro mi się często dłuży ze swoją rodziną dwutygodniowy urlop.

Mogę powiedzieć, że w pewnym sensie moja rodzina i ja rozwinęliśmy przez ostatnie lata sporą odporność na taki stan dłuższego wyjścia z naszych codziennych rutyn oraz bycia ze sobą na dobre i na złe. Nasze dzieci mają za sobą doświadczenie rocznej edukacji domowej, co znacznie ułatwia im teraz zdalną naukę. Czas, który poświęcam ponownie na babysitting najmłodszego Jasia, sądząc po jego generalnym podekscytowaniu i zaangażowaniu, też wydaje się mieć swoją jakość. Żona, która po rocznej przerwie zamieniła kilka lat temu dość dobrze płatną pracę w biznesie na arcytrudny zawód psychoterapeuty też nie narzeka na brak zajęć. Codzienna medytacja, modlitwa, szklanka wody cytryną na czczo, wspólne gotowanie, posiłki, sprzątanie, regularne ćwiczenia fizyczne (teraz głównie jazda na trenażerze z aplikacją Zwift.com), codzienny rachunek sumienia w tym czas wdzięczności za doświadczane dobro, telefon czy wiadomość do przyjaciela, spacer z psami, to tylko kilka z wielu codziennych rutyn, które trzymają mnie w niezłej kondycji fizycznej, społecznej i duchowej.

Gdy tak obserwuje głębiej to, co stoi za tą naszą odpornością to wyłania się jedna dość istotna sprawa, którą chciałbym się podzielić. Zauważam, że to, co bardzo wielu za nas frustruje na dzień dzisiejszy to niepewność, brak pełnej wiedzy.
Podczas gdy prawie cały świat boryka się pandemią tu i ówdzie pojawiają się spekulacje ile to jeszcze potrwa. Wypowiadają się rozmaici eksperci i nie tylko. Niektórzy mówią, że miesiąc, inni, że jeszcze 3 a może nawet 6 miesięcy. Przywoływane są rozmaite ekstrapolacje, doświadczenie Chin itd. No cóż, słynna grypa Hiszpanka trwała 3 lata. A była to jedna z wielu epidemii, które dotknęły ludzkość na przestrzeni wieków.

Dziwna jest ta nasza potrzeba, aby wiedzieć wszystko. Ma się wrażenie, że od czasów słynnego powiedzenia Kartezjusza „Myślę, więc jestem” to nasza wiedza określa nasz byt. Ale to co za marny byt, skoro jest on oparty na czymś tak ograniczonym jak wiedza. Czyż nie jest to wyrazem jakieś ludzkiego szaleństwa? Przecież jest oczywiste, że wiele rzeczy stanowi dla nas tajemnicę. Tak było zawsze i nawet największa ludzka pycha nie jest w stanie skutecznie zaklinać takiego stanu rzeczy.

Jak pokazuje nasze życie my ludzie zupełnie nieźle radzimy sobie z niepewnością. Weźmy przykład pierwszy z brzegu, tj. założenie rodziny. Gdy łączymy się z drugą osobą na dobre i na złe ileż w tym wszystkim jest niepewności?! Ktoś może powiedzieć, że zawsze można się rozwieść. To idźmy dalej: potomstwo. Ileż tu niepewności!? Czy nasze dzieci będą zdrowe? Czy zapewnimy im odpowiednią edukację? Czy wyrosną na przyzwoitych ludzi? A jednak w obu przypadkach idziemy mocno w ciemno stawiając bardzo wiele a czasem wszystko na szali.

Co jest zatem tym kluczem, tym antidotum na tę naszą niepewność? Jest nią nadzieja. Wśród całej listy bzdurnych powiedzeń jest to: że nadzieja jest matką głupich. Nic bardziej mylnego. Jest wręcz przeciwnie. Nadzieja to matka mądrych. Gdyby nie nasza nadzieja to świat by nie istniał. Nie byłoby prokreacji, rozwoju, przedsiębiorczości. Jeśli nie wierzylibyśmy w lepszą przyszłość to nasze życie straciłoby sens.

Ale skąd czerpać tę nadzieję możecie zapytać. No cóż. Musimy odłożyć na bok rozum, który zwykle takie właśnie pytanie podsuwa. Nadzieja leży poza jego zasięgiem. Ma w sobie coś bardzo irracjonalnego, co jednocześnie jest wielką mądrością. Jako osoba wierząca mógłbym tu zrobić skrót i podeprzeć się wiarą Bożym obietnicom, które jest fundamentem mojej nadziei. Nadzieja to nie tylko wyraz naszej wiary ale też akceptacji, że nie na wszystko mamy i będziemy mieli wpływ. Taka akceptacja leży w zasięgu wolnej woli nas wszystkich niezależnie od tego w co wierzymy.

Jednakże akceptacja nie zwalnia nas wcale z potrzeby działania, szczególnie tam gdzie jest to potrzebne i możliwe. Tę relację między akceptacją i działaniem pięknie podsumowują słowa modlitwy o pogodę ducha powszechnie używanej przez grupy Anonimowych Alkoholików i innych grup samopomocy:

Boże, użycz mi pogody ducha, abym godził się z tym, czego nie mogę zmienić, odwagi, abym zmieniał to, co mogę zmienić, i mądrości,
abym odróżniał jedno od drugiego.

Tej pogody ducha życzę Wam wszystkich na zaczynający się Wielki Tydzień oraz zbliżające się Święta Wielkanocne.

Opublikowano Biblia, Medytacja, myśli, Mądrość, Refleksje, sabbatical | Otagowano , , , , , , | Dodaj komentarz

Globalne rekolekcje

Niedawno wróciłem z kolejnych już rekolekcji ignacjańskich w moim ulubionym miejscu na Górce u Jezuitów w Zakopanym. Tym razem kontemplowałem tzw. Drugi Tydzień, czyli rozmaite sceny z życia Jezusa od Jego narodzenia aż do Niedzieli Palmowej. Przebywanie przez 8 dni w absolutnej ciszy i odcięciu od świata zniosłem wyjątkowo dobrze. W przeciwieństwie do Pierwszego Tygodnia czas płynął mi szybko. Drugi Tydzień kończy się medytacją na temat reformowania swojego życia, tak aby żyć bardziej zgodnie z wolą i na chwałę Boga. Jak się okazało później tematyka tych rekolekcji okazała się być bardzo na czasie.

Jedno z głównych pytań i osobistych wyzwań, które zwykle sobie zadaję na koniec tego typu doświadczeń jest jak wpłynie ono na moje dalsze życie. Trwanie przez 8 dni w pewnej „bańce duchowej” nie daje żadnych gwarancji a jedynie podsuwa pewne pozytywne poruszenia duszy. Jak skutecznie zaszczepić dobre praktyki medytacyjne oraz owoce rekolekcji w normalne życie? Wiadomo, że nasze nawyki to nasza druga natura, a zmienić je jest bardzo trudno, szczególnie te w sferze duchowej.

Wracając po 8 dnia bycia offline do rzeczywistości nie zdawałem sobie, że w międzyczasie zaczęły się właśnie „globalne rekolekcje” dla całej ludzkości. Takie mam nieodparte skojarzenie obserwując to, co się teraz dzieje wokół mnie. Jak słusznie zauważył kiedyś Alexis de Tocqueville pisząc o demokracji w Ameryce:

„(…) Zapał ludzi, całą duszą oddanych pogoni za dobrobytem, obraca się ku małym sprawom i nie starcza go na wielkie”.

Ta ciągła pogoń, która dla wielu z nas jest tak nieodzownym elementem życia bardzo mocno wyhamowała w ostatnich tygodniach. Dzieje się tak mimo tego, że większość z nas ani tego sobie nie zaplanowała, ani nawet nie życzyła. Epidemia wydaje się dla wielu z nas wielkim zaskoczeniem, mimo, że takie i gorsze kataklizmy spotykały już ludzkość wcześniej.

Choć jesteśmy dopiero na początku tych „rekolekcji” obok niewątpliwego cierpienia i dyskomfortu widać już też wiele dobrych owoców. Słyszy się często stwierdzenie, że po tym doświadczeniu świat nie będzie już nigdy taki sam. Wypowiada się je głównie w kontekście geopolitycznym czy też ekonomicznym. Spekuluje się, że być może idea globalizacji zacznie być wypierana przez powrót do większej samowystarczalności indywidualnych państw. Jest też prawdopodobne, że takie trendy jak telepraca, teleusługi, edukacja domowa, odejście od papierowego pieniądza, troska o higienę osobistą itp zaczną być coraz bardziej popularne.

To wszystko wydaje się ciekawe i dość istotne choć nie kluczowe dla mnie. Zadaję sobie pytanie, jak to doświadczenie zmieni mnie samego, moje myślenie, działanie. Używając języka twórcy rekolekcji ignacjańskich, Św. Ignacego, jak to zreformuje moje życie. Do tego samego pytania zachęcam też wszystkich innych.

Ten trudny czas próby naszego człowieczeństwa, naszego przywództwa, naszej wiary, naszych relacji, naszej odporności, to czas w pewnym sensie błogosławiony. Dziękuję za wielkie dobro, jakie się teraz rozlewa po całym świecie. Rodziny jednoczące się w trosce o siebie, małżonkowie poświęcający znacznie więcej czasu swoim dzieciom i sobie nawzajem, sąsiedzi uruchamiający wzajemną pomoc …

Modlę się, abyśmy nie zmarnowali tych globalnych rekolekcji.

Jeśli upokorzy się mój lud, nad którym zostało wezwane moje Imię, i będą błagać, i będą szukać mego oblicza, a odwrócą się od swoich złych dróg, Ja z nieba wysłucham i przebaczę im grzechy, a kraj ich ocalę.

2 Krn 7, 14

Opublikowano epidemia, Medytacja, Refleksje, sabbatical | Otagowano , , , | 2 Komentarze

W zgodzie z naturą

Gdy przedmiot jakiś z okna spadł
(choćby to rzecz najmniejsza była)
jak zwala się ciążenia siła
potężnie niby wichru bat
na piłkę, która się odbiła,
i niesie ją w oś ziemi, w świat!

Nad każdą rzeczą czuwa moc,
skora do lotu, dobroć jakaś,
nad głazem, kwiatem i jednaka
nad każdem małem dzieckiem w noc.

Tylko my, w pysze swej, lecimy,
z kilku swych związków wciąż dążymy
w jakiejś wolności pusty świat,
miast oddać się rozumnym siłom
i w górę podnieść się jak kwiat.

CDN …

Podziwiając ostatnio wielokrotnie zachody słońca nad Zatoką Meksykańską przeżywałem zachwyt nad pięknem stworzenia. To niesamowite jak niewiele potrzeba, aby wpaść w taki stan. Kontakt z naturą niezmącony tysiącami codziennych myśli. To pewnie głównie dzięki temu, a nie naszym rozmaitym naszym dodatkowych zabiegom, udaje nam się czasami wypocząć w trakcie wakacji.

Jezuici, do których wybieram się niedługo na moje coroczne medytacje ignacjańskie, zalecają, aby zaraz po przebudzeniu pierwszą swoją myśl skierować ku Bogu. Jaki wspaniały sposób na dobry początek dnia! Choć próbuję zaprowadzić taki zwyczaj w swoim rytmie dnia wychodzi to na razie dość marnie. Tak czy inaczej warto o to zawalczyć. Kontakt z Bogiem i z naturą przez Niego stworzoną wyciszają, niosą radość, uczucie wdzięczności, wspomnianego wcześniej zachwytu i wiele innych pozytywnych owoców. Może po kolejnych 8 dniach medytacji uda mi się zaprowadzić nową rutynę w moim życiu.

A propos nowych nawyków, pojawił się w naszym małżeńskim życiu od początku roku nowy zwyczaj chodzenia na długie i żwawe spacery. Bardzo polecam. Satysfakcja gwarantowana! Mimo, że mieszkamy już od 15 lat w przepięknej części Wrocławia zachwycamy się nią ostatnio tak, jakbyśmy dopiero co tu przyjechali. Taki „power walk” to też okazja do modlitwy, dobrej rozmowy. Przy okazji można jeszcze się dotlenić i spalić nieco kalorii.

Raz jeszcze okazuje się, że to co najlepsze jest w zasięgu naszej ręki i często przychodzi darmo. Nie ma się co silić, puszyć i zaklinać rzeczywistość po swojemu, stawiać się w centrum wszystkiego. Tak po prostu jest i żaden ludzkich postęp, oświecenie, modernizm czy postmodernizm nie są w stanie tego zmienić. Poza tym jakie to męczące to wieczne odgrywanie roli Boga przez nas samych. Można zawołać za Tomasem Halikiem, Hurra … nie jestem Bogiem!

Przypominam sobie rozmowę ze znajomy sprzed kilku lat. Po powrocie z inspirującego szkolenia próbował mnie przekonać, że nauka znalazła już odpowiedzi na wszelkie wyzwania ludzkości w tym opanowanie plagi nowotworów, przedłużenie żywotności człowieka do nawet killuset lat, połączenie ludzkiego mózgu ze sztuczną inteligencją i generalny upgrade ludzkości. Minęło kilka lat i co … Jakoś nie widzę, aby te przekonania znajdywały potwierdzenie w rzeczywistości. Ostatnie tygodnie pokazują dobitnie jak kruche jest ludzkie życie i jak niewiele potrzeba, aby wprowadzić, na razie lekki, paraliż na świecie.

Przy całej masie komplikacji i cierpienia, które niesie wpływ koronawirusa daje on nam kolejną okazję, aby zastanowić się na tym, co i kto jest naprawdę dla nas istotny. Gdy zatem podejmujemy rozmaite przygotowania kierowani swoją roztropnością warto wrócić do samego siebie, do wnętrza, gdzie jest ukryty nasz skarb, którym możemy autentycznie dzielić się z innymi. Częstszy i głębszy kontakt za naturą i jej Stwórcą może nam w tym tylko pomóc.

(…) Zamiast w najszersze, boże szyny
włączyć się cicho i ochotnie,
my wielorako się łączymy, —
a kto się wyrwie z koleiny,
bezbrzeżnie czuje się samotnie.

I musi uczyć się od rzeczy,
jak dziecko znowu zacząć sam,
bo ci, co byli w Boga pieczy,
ci nie odeszli odeń tam.

Jedno znów musi umieć: padać,
w ciążeniu swem jak głaz spoczywać,
on, co pokusił się, by zadać
kłam ptakom i wyżej wzlatywać.


R. M. Rilke, fragment z Księga godzin w tłumaczeniu W. Hulewicza

Opublikowano Refleksje, sabbatical | Otagowano , , , , , , | Dodaj komentarz

Najlepszy „towar” eksportowy

Wielu moich rodaków ubolewa, że niewiele jest polskich produktów eksportowych znanych na całym świecie. Kiedyś były to niektóre marki wódek, jakieś wyroby mięsne, tzw. polskie złoto, czyli węgiel, kryształy czy bursztyny itp. Mam wrażenie, że ta lista mimo sporego wzrostu gospodarczego Polski w ostatnich 30 latach zamiast się powiększać raczej się kurczy. Słynne polskie marki wódki już nie są polskie. Ten samo los spotkał polskie wędliny, a duma z „polskiego złota” zamieniła się w eko-obciach.

Jest jednak jedna rzecz, która od lat pozostaje bardzo cennym „towarem eksportowym” znanym na całym świecie…

Właśnie byliśmy z rodziną na niedzielnej Mszy Św w kościele w naszym ulubionym miejscu na Florydzie, które lubimy odwiedzać rodzinnie w czasie ferii. Eucharystię sprawował tym razem bardzo jowialny ksiądz. Już po pierwszych Jego słowach wypowiadanych po angielsku wyczułem swojsko brzmiący akcent. Moje przypuszczenia potwierdziły się podczas kazania, w czasie którego mówiąc o istocie smaku dzisiejszej soli ewangelicznej ksiądz podawał m.in przykład ze słynnej kopalni soli w Wieliczce z Jego rodzinnego kraju. No to byliśmy już w domu.

Słuchając niezwykle pogodnego kazania oraz sprawowanej z uwagą i radością Eucharystii odczuwałem dumę i satysfakcję, że mamy tu takiego wspaniałego ambasadora.

W drodze do domu zaczęły przypominać mi się rozmaite historie moich osobistych spotkań z polskimi misjonarzami w rozmaitych zakątkach świata. Był wśród nich niesamowity tydzień spędzony w Rio de Janeiro u Ojca Jana prowadzącego tam wtedy misję katolicką dla lokalnej społeczności dokładnie 20 lat temu, była niezwykła gościnność Ojca Stanisława w czasie naszego pobytu na Gold Coast w Australii w trakcie naszego rodzinnego sabbaticalu 10 lat temu. Było to też wiele innych miejsc w obu Amerykach. Do tego dochodzą też rozmaite historie zasłyszane z trzeciej ręki o niesamowitej pracy polskich księży, którzy od setek lat głoszą Ewangelię poza naszymi granicami.

Co za wspaniała praca i konkretne świadectwo misyjne, które często pozostaje na zawsze w dobrej pamięci lokalnych wiernych.

W czasie długiego lotu do USA zwrócił moją uwagę dość smutny a jednocześnie radosny ranking zamieszczony przez Financial Timesa. Chodziło o funkcje, z którymi stykamy się na codzień, które przyczyniają się do naszego stanu nieszczęścia. Na pierwszym miejscu tej niechlubnej listy byli nasi szefowie, na ostatnim, duchowni. Pokazuje to, jak bardzo ważną i pozytywną funkcję pełnią ci ostatni i jaki wpływ mają na szerzenie autentycznie Dobrej Nowiny na całym świecie.

Tak trzymać i na większą chwałę Bożą!

Opublikowano Refleksje, sabbatical | Otagowano , , , | Dodaj komentarz