Nasz Sabbatical

Są podróże, które zaczynają się od dokładnie wyznaczonego punktu A i kończą w punkcie B. Są też takie, w których człowiek mniej więcej wie, dokąd jedzie, ale nie do końca wie, co wydarzy się po drodze.

Ta była zdecydowanie z tej drugiej kategorii.

Dziesięć dni, ponad 1300 kilometrów, ponad 8000 metrów przewyższenia, północne i wschodnie rubieże Polski, Roztocze, Podlasie, Polesie, Góry Świętokrzyskie i wreszcie Jasna Góra. Po drodze zamki, cerkwie, bazyliki, synagogalne ślady, lotniska, jagodzianki, ramen, flaki po zamojsku, sękacz, komary, wiatr, upał, awaria hamulca, opóźniony pociąg, nieczynny prom, a nawet… most kolejowy.

Ale przede wszystkim byli ludzie, krajobrazy i chwile, których nie dało się zaplanować.

Bo właśnie o to chodziło w tej podróży.

⸻

Dzień 1. Korsze – Ołownik: podróż bez końca

84 km | 688 m przewyższenia

Wyruszyłem z założeniem, że tym razem nie znam nawet dokładnie początku ani końca wyprawy. Kiedyś taki brak planu prawdopodobnie wywołałby u mnie niepokój. Dziś daje poczucie wolności.

I już pierwszego dnia życie postanowiło sprawdzić, czy rzeczywiście jestem tak elastyczny, jak mi się wydaje. Pociąg z Torunia do Olsztyna miał duże opóźnienie, więc trzeba było zmienić punkt startowy.

I tak właściwie rozpoczęła się najważniejsza lekcja tej wyprawy: plan jest dobry, ale jeszcze lepsza jest umiejętność rezygnacji z planu.

Zamiast gonić, żeby za wszelką cenę zrealizować założenia, postanowiłem dać sobie czas na przeżywanie podróży. Bo bikepacking nie jest przecież wyścigiem z mapą.

Polska miała dopiero zacząć pokazywać, co ma najlepszego.

⸻

Dzień 2. Ołownik – Rajgród: jagody, piramida i Mazurska Tajga

152 km | 1297 m przewyższenia

Drugi dzień pokazał, że Polska północno-wschodnia potrafi być zaskakująco „górska”.

Rapa, piramida rodu von Fahrenheid, Garbate Mazury, Gołdap, Puszcza Romincka, wiadukty w Stańczykach i Dolina Rospudy. A między tym wszystkim lasy, jeziora, dojrzewające zboża i bociany przygotowujące się do emigracji na południe.

Była nawet brama weselna. A właściwie dwie. Na szczęście młodzi mieli czym „wykupić” przejazd, więc rowerzysta mógł prześlizgnąć się bokiem.

Stańczyki trochę rozczarowały komercją, ale wystarczyło odjechać kawałek dalej, żeby znowu znaleźć się w świecie, w którym najważniejszym wydarzeniem jest światło odbijające się od jeziora.

A potem jeszcze Dolina Rospudy.

I Jaśki, gdzie trzeba było odśpiewać „Sto lat” najmłodszemu synowi Jasiowi.

Spontaniczność zaczęła wygrywać z planem.

⸻

Dzień 3. Rajgród – Suraż: kiedy natura mówi „zwolnij”

137,5 km | 540 m przewyższenia

Tego dnia wydarzyło się coś ważniejszego niż pokonanie kolejnych kilometrów.

Zdecydowałem się wybrać dłuższą trasę, żeby mieć więcej czasu na Biebrzański Park Narodowy. Dawny ja pewnie wybrałby krótszą opcję i próbował zrobić 300 albo 400 kilometrów.

Nowy ja powiedział: „A po co?”

I dobrze, że posłuchałem.

Biebrzańska dzicz pochłonęła mnie dosłownie i w przenośni. Rower tańczył po mokradłach, jedna ręka próbowała utrzymać kierownicę, druga nagrywała telefonem, a pokrzywy i inne krzaczory postanowiły osobiście sprawdzić odporność moich nóg.

Na szczęście repelent działał.

Był to jeden z tych momentów, kiedy człowiek rozumie, że można „zaliczyć” miejsce i można naprawdę go doświadczyć.

Można przejechać Łosiostradą.

Można też zgubić się trochę w dziczy i wrócić z poczuciem, że wydarzyło się coś naprawdę ważnego.

Wybrałem drugą opcję.

⸻

Dzień 4. Suraż – Janów Podlaski: wiatr, jagodzianki i prom widmo

147 km | 924 m przewyższenia

Wiatr prosto w twarz. Upalny dzień. Prom, który nie kursuje w poniedziałki.

Czyli klasyczny dzień podróżnika, który postanowił nie planować.

Na trasie była Święta Góra Grabarka z tysiącami krzyży wotywnych, ale prawdziwym odkryciem dnia okazały się… dwie jagodzianki.

Gdzieś około 80. kilometra dopadł mnie głód. Zobaczyłem reklamę jagodzianek. Stoisko było puste. Przejechałem dalej. Po czym rozsądek — albo łakomstwo — kazał mi zawrócić.

I bardzo dobrze.

Poznałem Izę i jej rodzinę, zostałem zaproszony do domu i nagle zwykła przerwa na jedzenie zamieniła się w jedno z najcieplejszych spotkań całej wyprawy.

Dwie jagodzianki stały się paliwem na następne niemal 70 kilometrów.

A potem był prom.

Nieczynny.

Pozostał objazd. Możliwość przeprawy mostem kolejowym. Ostrzeżenie, że może być niebezpiecznie.

I kolejna historia, której nie dałoby się wymyślić przy biurku.

⸻

Dzień 5. Janów Podlaski – Sobibór: konie, granica i ludzkie emocje

123 km | 544 m przewyższenia

Janów Podlaski oznaczał oczywiście jedno: konie arabskie.

Słynna stadnina, wielkie pieniądze i konie, których wartość może przyprawić zwykłego rowerzystę o zawrót głowy. Wystarczy wspomnieć rekordowe ceny osiągane przez niektóre konie na aukcjach.

Tym razem jednak większe wrażenie niż pieniądze zrobiły na mnie same zwierzęta.

Ich gracja, ruch, elegancja.

Po drodze były też miejsca kultu różnych tradycji religijnych: Kostomłoty, Kodeń i piękna bazylika św. Anny. Była refleksja nad tym, że również duchowni są po prostu ludźmi — czasem serdecznymi, czasem mniej.

A na koniec Siedlisko Sobibór.

I tutaj nastąpiła zmiana klimatu.

Bo niektóre miejsca nie są tylko noclegiem. Są doświadczeniem.

⸻

Dzień 6. Sobibór – Potoczek: dobre miejsca tworzą ludzie

140,6 km | 1071 m przewyższenia

Siedlisko Sobibór stało się jednym z odkryć tej wyprawy.

Nie tylko dlatego, że było tam pięknie, cicho i smacznie. Przede wszystkim dlatego, że spotkałem Ewę — osobę, która stworzyła to miejsce wraz ze swoim zespołem.

Rozmowa, podobne wartości, ciekawość drugiego człowieka.

I kolejna refleksja: miejsce może być piękne, ale dopiero ludzie nadają mu duszę.

Potem Chełm, bazylika na Górce, wszechobecne w mieście misie i wreszcie Zamość.

A Zamość o zachodzie słońca to już prawie nieuczciwa konkurencja dla reszty Polski.

Były flaki po zamojsku, beza i kawa, ale największym deserem znów okazał się zachód słońca.

Do tego lotniska, samoloty i fascynacja pilota, który nawet podczas rowerowej wyprawy nie potrafi przejechać obok pasa startowego obojętnie.

⸻

Dzień 7. Potoczek – Łańcut: Kora, rowerowy zen i „malenkaja cerkiew”

130 km | 726 m przewyższenia

Roztocze zaczęło działać na mnie coraz mocniej.

Przejeżdżając przez Bliżów, znalazłem się w okolicy związanej z Korą. Zamiast jednak szukać jej domu, postanowiłem uszanować prywatność i po prostu poczuć klimat miejsca.

To chyba dobra metafora całej wyprawy: nie wszystko trzeba zobaczyć, sfotografować i zaliczyć. Niektóre rzeczy wystarczy poczuć.

Potem Zagroda Guciów, niespodziewane śniadanie, rozmowy z gospodarzami i rękodzieło.

A następnie Biłgoraj, mycie roweru i refleksja o sprzęcie.

Bo dobry rower nie jedzie za człowieka, ale zły może skutecznie przekonać go, żeby został w domu.

Potem Leżajsk, bazylika bernardynów i Ohel Cadyka Elimelecha.

I właśnie tam, wśród całej historii, religii i wielowiekowej tradycji, pozostało ze mną jedno zdanie:

„Boże, spraw, abyśmy widzieli tylko dobro w naszych bliźnich”.

Trudno o lepszą pamiątkę z rowerowej podróży.

⸻

Dzień 8. Łańcut – Baranów Sandomierski: od magnata do rowerzysty

100 km | 431 m przewyższenia

Tego dnia można było poczuć się jak szlachcic.

Rano jeden zamek, wieczorem drugi. W międzyczasie Polska oglądana z siodełka.

Łańcut zachwycił przepychem. Pałacowe wnętrza przypomniały, że dawniej również potrafiono urządzać się „na bogato”.

Potem Jasionka i świadomość, że gdzieś w tle tej spokojnej rowerowej podróży znajduje się rzeczywistość wojny. Samoloty, pomoc dla Ukrainy, systemy Patriot.

A później znowu coś bardzo prostego: dzieci na wsiach mówiące „dzień dobry”.

Niewielki gest, który w wielkim mieście stał się niemal egzotyczny.

Wieczorem kolejny zamek — Baranów Sandomierski.

A wraz z nim hiszpańsko-polska rodzina, rozmowa po hiszpańsku i mózg, który po całym dniu jazdy zaczął chyba domagać się urlopu.

Zacząłem też coraz poważniej myśleć o końcu wyprawy.

Brakowało mi przede wszystkim snu.

Bo można mieć mocne nogi, dobry rower i świetną trasę, ale człowiek bez snu zaczyna przypominać kiepsko naładowany akumulator.

⸻

Dzień 9. Baranów Sandomierski – Kielce: kiedy zwykła droga staje się rajem

122,3 km | 1065 m przewyższenia

Dobry sen i nagle świat wygląda inaczej.

Dzisiejsza trasa na papierze nie zapowiadała niczego szczególnego. Tymczasem pierwsze 30 kilometrów okazało się jedną z najpiękniejszych części wyprawy.

Sady, jabłonie, kwiaty, małe miejscowości i przydrożne Boże Męki.

Tata, który kiedyś oprowadzał po Polsce grupę Rosjan z czasów ZSRR, miał na ich pytania o przydrożne figury odpowiedzieć:

„Eta malenkaja cerkiew”.

I właściwie trudno byłoby znaleźć lepsze określenie.

Potem nagle pojawili się motocykliści i pokaz przypominający prywatne Grand Prix.

A chwilę później procesja dożynkowa w Klimontowie.

Jakby ktoś specjalnie ustawiał kolejne sceny tego filmu.

Nie zabrakło również problemów technicznych. Tylny hamulec zaczął się zapowietrzać i po pozostawieniu roweru na słońcu postanowił najwyraźniej przejść na wcześniejszą emeryturę.

Na koniec Kielce.

I pytanie:

Co dalej?

⸻

Dzień 10. Kielce – Częstochowa: koniec, którego nie było w planie

136 km | 918 m przewyższenia

Dziesięć dni wcześniej nie wiedziałem, gdzie ta podróż się zacznie.

Teraz wiedziałem już, gdzie się skończy.

Ale zanim do tego doszło, wydarzyło się coś symbolicznego.

Po około 30 kilometrach na Garminie pojawiła się wiadomość od Marka:

„Jedź, Wojtek, jedź!”

Jakby ktoś nacisnął przycisk „play” po raz ostatni.

Przez dziesięć dni odwiedziłem miejsca ważne dla katolików, prawosławnych, unitów i Żydów. Podziwiałem przyrodę, zamki, świątynie i zwykłe polskie wsie. Czasami modliłem się w myślach, czasami po prostu jechałem w ciszy.

Kilometry mijały.

I wtedy pojawiła się Jasna Góra.

Nie Końskie, gdzie kończy się Green Velo. Nie jakiś przypadkowy punkt na mapie.

Jasna Góra.

Miejsce, w którym można było podziękować za drogę, za bezpieczeństwo, za spotkanych ludzi i za wszystkie te chwile, których nie dałoby się zaplanować.

Po drodze była jeszcze św. Anna — jakby ktoś z góry przypominał, że warto zadbać o końcówkę.

I wreszcie stało się coś niezwykłego.

Ja przyjechałem ze wschodu.

Moja żona z zachodu.

Spotkaliśmy się pod Jasną Górą niemal dokładnie w tym samym momencie.

O 15:00.

W godzinie Miłosierdzia.

A chwilę później zaczęło padać.

Jakby Polska powiedziała:

„Dobrze. Wystarczy. Teraz możesz wracać do domu.”

⸻

Epilog. Polska, której nie da się przejechać na skróty

Ta podróż miała być rowerowym objazdem Polski.

Wyszło coś więcej.

Była to podróż przez krajobrazy, historię, religię, kuchnię, przypadkowe spotkania i własne przyzwyczajenia.

Przez dziesięć dni przekonałem się po raz kolejny, że najciekawsze rzeczy często zaczynają się tam, gdzie kończy się plan.

Opóźniony pociąg zmienił początek wyprawy.

Nieczynny prom zmienił trasę.

Głód doprowadził mnie do domu z jagodziankami.

Brak miejsc w pociągu zmusił mnie do innego rozwiązania powrotu.

A wiadomość „Jedź, Wojtek, jedź!” pojawiła się dokładnie wtedy, kiedy trzeba.

Podróż nauczyła mnie też, że wolniej niekoniecznie znaczy mniej.

Dawniej chciałem przejechać 300 czy 400 kilometrów dziennie. Dziś wolę czasem przejechać 130 i zatrzymać się przy jeziorze, porozmawiać z przypadkowo poznaną rodziną, wejść do niepozornych drzwi, zobaczyć bociany, posłuchać ciszy, zjeść jagodziankę albo przez kilkanaście kilometrów po prostu niczego nie planować.

Bo może właśnie wtedy naprawdę podróżujemy.

Nie wtedy, gdy przesuwamy się po mapie.

Tylko wtedy, gdy mapa przestaje być najważniejsza.

Przejechałem ponad 1300 kilometrów, wspiąłem się na kilka tysięcy metrów, odwiedziłem niezliczone miejscowości, świątynie, zamki, parki i drogi.

Ale gdybym miał wskazać największe odkrycie tej wyprawy, nie byłaby nim żadna konkretna atrakcja.

Byliby nim ludzie.

I przekonanie, że Polska — szczególnie ta mniej oczywista, daleka od wielkich miast i turystycznych folderów — jest niezwykle piękna.

Trzeba tylko czasem zwolnić, żeby to zauważyć.

I może właśnie dlatego warto czasami wyruszyć w drogę bez dokładnego planu.

Bo wtedy życie ma jeszcze szansę coś nam zaproponować.

A ono, jak się okazało, miało dla mnie przygotowanych całkiem sporo niespodzianek.

Jedź, Wojtek, jedź!

No to pojechałem. 🚴‍♂️🇵🇱

136 km | 918 m przewyższenia

Gdy wyruszałem samotnie rowerem w ten objazd po Polsce 10 dni temu, nie znałem dokładnie ani punktu jego początku, ani końca. O tyranii planowania i jej skutkach pisałem trochę w pierwszym wpisie z tej podróży. Taką śmieszną wizualizacją nieznanego końca tej wyprawy była dla mnie scena z filmu Forrest Gump. Główny bohater biegnie całymi dniami przez USA, a dołączają do niego kolejni ludzie, aż w pewnym, zupełnie niespodziewanym momencie, gdzieś na pustkowiu, Forrest zatrzymuje się i kończy swój bieg.

Scena z Forrest Gumpa przypomniała mi dziś nagle podczas jazdy.  Nagle, gdzieś po przejechaniu 30 km z Kielc w stronę Częstochowy, na liczniku Garmin, który mam zsynchronizowany z telefonem, wyświetliła mi się od wiadomość WhatsApp od znajemego Marka z Poznania: „Jedź, Wojtek, jedź!”.

Dziś postanowiłem wyjechać z Hotelu Grand, który bardzo polecam, jak najwcześniej. Zapowiadał się gorący dzień z mocnym wiatrem w twarz. Poza tym chciałem zdążyć dotrzeć na Jasną Górę, zjeść dobry obiad w ulubionej restauracji przy Alei Najświętszej Maryi Panny i jeszcze zdążyć na popołudniowy pociąg do Wrocławia.

Tak. Postanowiłem zakończyć to moje podróżowanie na Jasnej Górze, a nie na przykład w miejscowości Końskie niedaleko Kielc, gdzie kończy się szlak Green Velo. Przyjeżdżając na Jasną Górę, szczególne miejsce wielu cudów i kultu Maryi, miałbym okazję podziękować Jej za opiekę i nadać tej mojej jeździe jeszcze bardziej pielgrzymkowy charakter.

Przez 10 dni odwiedziłem wiele ciekawych miejsc, w tym całą masę tych o charakterze religijnym. Były to święte miejsca dla katolików, prawosławnych, unitów czy też żydów. Często po drodze kontemplowałem nie tylko mijane krajobrazy, ale po prostu odmawiałem w głowie różaniec albo praktykowałem taki trudny do opisania stan długiego wyciszenia.

Łapałem się na tym, że jadąc w takim transie, czasem przemierzałem po kilkanaście kilometrów.

Wracając jeszcze do Kielc – chyba pierwszy raz byłem w tym mieście tak naprawdę świadomie. Wydało mi się ono takie nierówne pod względem atrakcyjności. Z jednej strony piękne osiedla na obrzeżach, super ścieżki rowerowe, nowoczesny dworzec PKS zaprojektowany w kształcie UFO i deptak Henryka Sienkiewicza, a z drugiej – jeden z chyba najbrzydszych rynków, czyli Plac Wolności, oraz zaniedbane niektóre części miasta.

Droga w niedzielę rano była dość pusta. Nie mogłem uwierzyć, że ścieżka rowerowa, którą wyjeżdżałem z Kielc, ciągnęła się wzdłuż drogi 762 przez około 26 km. Aż trudno w to uwierzyć!

Gdy zatrzymałem się na pierwszy postój i tzw. drugie śniadanie we Włoszczowej, postanowiłem wykupić sobie bilet kolejowy na powrót z Częstochowy do Wrocławia. Próbowałem już to zrobić dzień wcześniej, ale system w aplikacji PKP Intercity był akurat nieczynny. Po kilku nieudanych próbach zadzwoniłem do żony, aby spróbowała zrobić to na swoim telefonie. Też jej się nie udało.

Postanowiłem podjechać na pobliską stację kolejową, aby tam kupić bilet bezpośrednio w kasie. Okazało się, że na ten dzień nie było już miejsc z Częstochowy do Wrocławia. Rozważałem różne opcje, łącznie z tą, aby po noclegu w Częstochowie kolejnego dnia ruszyć rowerem do domu, do Wrocławia. Wprawdzie jest to dość długi przejazd – około 175 km – ale wielokrotnie już pokonywałem go na rowerze. Argumentem, aby jednak nie jechać dalej, były prognozy zapowiadające załamanie pogody w poniedziałek.

Na szczęście długo nie musiałem Ani przekonywać, aby wsiadła w samochód i wyjechała mi naprzeciw do Częstochowy. Tak się akurat złożyło, że dalsza jazda rowerem z Włoszczowej do Częstochowy zajęła mi 2,5 godziny, a żonie podróż samochodem z Wrocławia do Częstochowy – dokładnie tyle samo czasu. Pełen synchron, który nam się często zdarza.

Widać, że nie tylko Matka Boska dziś czuwała nade mną, ale również Jej Mama – św. Anna. No bo jak tu wyjaśnić, że po drodze, mniej więcej na setnym kilometrze, pojawiło się przed moimi oczami przepiękne sanktuarium właśnie św. Anny, babci Jezusa? Na chwilę się tam zatrzymałem, aby zebrać siły na ostatnie trzydzieści kilka kilometrów i niekończące się górki, które ciągnęły się aż do samej Jasnej Góry.

Gdy dojeżdżałem na miejsce, pojawiło się wzruszenie. Dotarliśmy pod Jasną Górę – ja ze wschodu, żona z zachodu – równocześnie. A była to znowu ta święta godzina Miłosierdzia, 15:00.

Wkrótce potem zaczął padać deszcz i pogoda zmieniła się diametralnie.

122,3 km | 1065 m przewyższenia

Jak na ostatnie dni mojej jazdy, dziś dobrze spałem. Od tego trochę też uzależniałem kontynuację mojej podróży. Dobry sen to podstawa dosłownie wszystkiego. Nie chciałbym na przykład, żeby operował mnie niewyspany lekarz.

W czasie tej jazdy nauczyłem się, żeby trochę mniej nastawiać się na to, co interesującego, a może – co bardziej prawdopodobne – mało interesującego może mnie spotkać na trasie. Na papierze dzisiejszy przejazd nie zapowiadał fajerwerków. Jakże się myliłem!

Pierwsze 25, może 35 km ochrzciłbym mianem „rajskiej trasy rowerowej”. Że też nikt dotąd na to nie wpadł i w ogóle nie oznaczył tam chyba żadnej trasy rowerowej! Kilometry sadów, głównie jabłoni, kwiaty zdobiące przydomowe obejścia, no i te przepiękne Boże Męki, które dziś, w Święto Matki Boskiej Zielnej, miały szczególnie odświętny wystrój.

Te przydrożne krzyże czy figury Matki Boskiej to unikat na skalę światową. Dawno temu mój Tata, Gerard, został poproszony, aby być trochę takim przewodnikiem dla grupy Rosjan odwiedzających Polskę. Były to jeszcze czasy Związku Radzieckiego i zapewne grupa ta miała swojego tzw. partyjnego opiekuna, który czuwał nad poprawnością ideologiczną uczestników. Mimo to tamci Rosjanie co rusz pytali mojego Tatę, co to jest, gdy autobus mijał Boże Męki. Nie bardzo potrafił im to wytłumaczyć, gdyż nie mieli religijnego punktu odniesienia, ale wymyślił określenie, które ich usatysfakcjonowało: „Eta malenkaja cerkiew”.

Gdy tak podziwiałem niekończące się sady i ustrojone Boże Męki, nagle usłyszałem niesamowity ryk, który się do mnie przybliżał. Coś jakby w pobliżu był tor Formuły 1. Słyszałem, że w Kielcach jest jakiś tor wyścigowy, ale do Kielc było jeszcze ho, ho! No i za moment wszystko się wyjaśniło.

Okazało się, że dość spora grupa motocyklistów zebrała się chyba przed domem, w którym odbywało się wesele jednego z nich, a część uczestników wykonywała rozmaite popisy na swoich motocyklach. Odbywało się to na mało ruchliwej, ale jednak publicznej drodze. Miałem kolejny show za darmo. Kilka scenek uchwyciłem na filmie. Zastanawiałem się, odjeżdżając, czy sam nie powinienem – w ramach solidarności – popalić trochę moich opon.

Dziś szczególnie czułem, że Opatrzność prowadzi mnie i co jakiś czas o sobie przypomina. Jak wytłumaczyć fakt, że w Klimontowie zrobiłem sobie dłuższą przerwę techniczno-gastronomiczną przy Żabce, a gdy ruszyłem, wjechałem w sam środek kolorowej procesji dożynkowej?

Wracając do kwestii technicznych – dziś zaczął mi się zapowietrzać tylny hamulec. Pokonując spore przewyższenia Gór Świętokrzyskich, miałem wrażenie, że jadę na lekko zaciągniętym hamulcu. Gdy tylko rower został na pięć minut na słońcu, a ja akurat byłem w sklepie, tylne koło kompletnie się blokowało. Upał dawał się we znaki bardziej rowerowi niż mnie.

Zbliżając się do Kielc, powoli wzmagał się ruch samochodowy. Generalnie kierowcy chyba coraz bardziej uważają na rowerzystów, ale zdarzają się tacy, którzy wręcz ocierają się o mnie przy wyprzedzaniu, a potem dramatycznie zjeżdżają na bok, demonstrując swoją moc w stalowych rumakach. Kiedyś mnie to denerwowało, teraz bardziej śmieszy albo budzi litość.

Eckhart Tolle, autor słynnej książki Potęga teraźniejszości, wspominał chyba w niej, że czasami, będąc za kierownicą, miewamy stany niepoczytalności. Jak mówił Jezus, cierpiąc na krzyżu: „Ojcze, wybacz im, bo nie wiedzą, co czynią”.

No i wreszcie dojechałem do Kielc, gdzie mniej więcej kończy się szlak rowerowy Green Velo.

Co dalej? Opcji jest kilka, ale którą wybrać?

100 km | 431 m przewyższenia

Dziś mogłem się poczuć jak jakiś szlachcic w dawnych czasach, który zaczął dzień od odwiedzenia jednego zamku, a zakończył go w drugim. Co było pomiędzy tymi dwoma wydarzeniami? No cóż, dalsze podziwianie z siodełka pięknej Polski.

Byłbym zapomniał, że z ciekawostek musiałem zatrzymać się na chwilę przy kolejnym lotnisku. Jasionka, czyli międzynarodowe lotnisko niedaleko Rzeszowa, jest dziś także wielkim hubem lotniczym, przez który przylatuje ogromna pomoc dla Ukrainy. Podejrzewam, że również z tego lotniska stale odlatują i przylatują rozmaici oficjele w drodze z i na Ukrainę. Nie jest wykluczone, że sfilmowany przeze mnie start samolotu mógł być właśnie tego typu lotem VIP, na co wskazywał typ samolotu. No i te stanowiska obrony Patriot, robiące wrażenie i przypominające, jak kruchy jest pokój.

A propos pokoju – często wywołuje on na mojej twarzy uśmiech, a czasem i wzruszenie, kiedy jadę przez jakąś wioskę lub miasteczko i dzieci mówią mi „dzień dobry”. W wielkim mieście ludzie, także dzieci, rzadko mówią „dzień dobry” sąsiadom, a co dopiero zupełnie obcym osobom. To samo dzieje się na klatkach wielu nowych bloków. Anonimowość i samotność w wielkim mieście. Nie wiem, skąd to się bierze.

Czyżby wiejskie dzieci były lepiej wychowywane?

Niby dziś po drodze nie było jakichś szczególnych atrakcji, ale jechało się przyjemnie i dość krótko. W końcu pół dnia przesiedziałem w Łańcucie, zachwycając się niezwykłym miejscem. Jest nim Zamek Lubomirskich i Potockich w Łańcucie – dawna rezydencja magnacka. Przepych wystroju wnętrz jest oszałamiający. Trzeba to zobaczyć. Z zewnątrz zamek również prezentuje się okazale.

Zaliczyłem tour z przewodnikiem po zamku, z którego dowiedziałem się wielu ciekawych rzeczy. Ciekawe, jakie zamki pozostaną dla potomnych po naszych czasach.

Więcej szczegółów na filmie.

Na koniec dnia wylądowałem w kolejnym zamku, tym razem na nocleg. Jest to Zamek Baranowski w Baranowie Sandomierskim. Początkowo chciałem jechać na nocleg do pięknego Sandomierza, ale ze względu na weekend możliwości noclegu były tam ograniczone. Poza tym już tam byłem, a podczas tej jazdy preferuję poznawać nowe miejsca.

Moja mapka w aplikacji Squadrats codziennie wypełnia się nowymi, odwiedzonymi kwadratami. Wtajemniczeni wiedzą, o co chodzi.

Zamek Baranowski trochę przypomina z wyglądu krakowski Wawel. Jest tu bardzo ładnie, a personel hotelu jest miły i pomocny.

Przy kolacji miałem ciekawą rozmowę z rodziną polsko-hiszpańską. Rodzice wyjechali z tych rejonów Polski do Hiszpanii 40 lat temu i tam wychowuje się już drugie, a nawet trzecie pokolenie. Rozmowę toczyliśmy głównie po hiszpańsku i czasem nieco przegrzewały mi się zwoje mózgowe od nadmiaru tego słońca.

Gdy patrzę na mój obniżający się piętrowo, piętro po piętrze, sękacz oraz kończący się płyn do kąpieli w małej butelce, którą ze sobą wiozę, powoli myślę o tym, żeby kończyć ten tour. Kierunek jazdy zmienia się czasem z południowego na północny, ale generalny wektor jest skierowany na zachód, czyli do domu.

Najbardziej z codziennych spraw brakuje mi snu. Niby mam świetne warunki noclegowe, nie jestem jakoś szczególnie zmęczony fizycznie, ale ta wieczorna krzątanina – pranie, pisanie i montowanie vloga – podtrzymują poziom adrenaliny. W efekcie budzę się bardzo wcześnie rano, jak starzec, który śpi po 4–5 godzin dziennie.

Może dziś trzeba konkretnie poprosić o dobry sen i w końcu się wyspać.

130 km | 726 m przewyższenia

Doprowadziłam się do wykończenia totalnego, za mało odpoczywałam, za mało korzystałam ze świata, z tych pieniędzy, które zarabiałam. Żyłam za mało luksusowo (…)

Ten rok był cudowny. Gdybym miała żyć tak jak teraz, to mogłabym żyć jeszcze tysiąc lat. Rok temu byłam jeszcze bardzo słaba. Dziś jestem dużo silniejsza (…)”.

Te słowa wypowiedziała jedna z największych i najbardziej charyzmatycznych polskich artystek końca XX i początku XXI wieku – wokalistka Kora. Ta przedwcześnie zmarła na raka ikona polskiego rocka ostatnie lata swojego życia spędziła na Roztoczu, przez które jechałem wczoraj i dziś.

Coś mnie tknęło wczoraj wieczorem, żeby sprawdzić, gdzie właściwie znajdowała się ta jej i jej partnera roztoczańska oaza. Okazało się, że Bliżów jest tylko 5 km od Potoczka, gdzie spędziłem ostatnią noc. Zaintrygowało mnie to i chciałem poczuć klimat tamtej okolicy. Oczywiście pojawiła się też zwykła ludzka ciekawość, jak wygląda to ich miejsce.

Jadąc jednak dzisiaj przez tę miejscowość, postanowiłem nie dociekać, gdzie dokładnie znajduje się ich dom, ani nie pytać o to miejscowych. Pomyślałem sobie: jak ja czułbym się na miejscu jej partnera, Kamila Sipowicza, gdyby ludzie podjeżdżali pod mój dom jak do zoo, żeby coś sobie pooglądać? Dom jak dom. Każdy jakiś jest. Ale miejsce i okolice można poczuć, jadąc przez nie rowerem.

Szczególnie magiczny był 3-kilometrowy zjazd leśną, piaszczystą ścieżką z Bliżowa do Guciowa. Tam trafiłem do kolejnego interesującego miejsca, czyli Zagrody Guciów. Mimo że było jeszcze przed otwarciem, zostałem wpuszczony i ugoszczony. Długo wyczekiwane śniadanie smakowało wybornie.

Trochę porozmawiałem z właścicielką Zagrody oraz z panią Magdą, zajmującą się m.in. rękodziełem tekstylnym. Tak strzeliło, nie wiem kiedy, jakieś 40 minut. Ale ja się nie śpieszę. Chyba że jadę rowerem – wtedy czasem cisnę po 500–600 watów mocy pod górę albo 70 km/h z góry, jak wczoraj. Jak to mówią kolarze: trzeba czasem nogę przepalić, a nie tylko ugniatać jednostajnie kapustę 🙂

Po przejechaniu Roztoczańskiego Parku Narodowego dotarłem dość szybko do Biłgoraja. Tam była kawa i ciekawe ciastko – monoporcja. Potem jeszcze kolejne mycie roweru, który domagał się zadbania o swoją higienę.

Na marginesie: jeśli planujecie dużo jeździć rowerem, to nie żałujcie pieniędzy na dobry sprzęt. Jeśli chodzi o samochody, to jakoś do wielu ludzi trafia ta logika. Z zakupem rowerów bywa różnie.

Tani rower jest ciężki, ma wąski zakres przełożeń, jest niewygodny w użytkowaniu, a jego części szybko się zużywają. Mechanik rowerowy i części wcale nie są takie tanie, a terminy w sezonie bywają bardzo długie. Taki suboptymalny rower z czasem odbiera frajdę z jazdy i sprawia, że wracamy na kanapę. To tylko złudzenie, że jeździ jak każdy inny. Szczególnie czuje to nasze ciało po kilku godzinach jazdy.

Ja już zbliżam się do 1000 km i nic mnie nie boli. To m.in. zasługa dobrego roweru. Wiadomo, sam nie jedzie, ale może też skutecznie uprzykrzyć jazdę.

Kolejnym przystankiem był Leżajsk z przepiękną Bazyliką OO. Bernardynów i cudownymi organami. Wyjeżdżając z Leżajska, odwiedziłem też słynny na cały świat grób Cadyka Elimelecha, tzw. Ohel. Pielgrzymują do niego co roku tysiące Żydów chasydzkich i nie tylko. Podobno Demi Moore i Madonna też potajemnie odwiedziły to miejsce.

Ja dziś nie byłem tam potajemnie, ale pierwsze wrażenie miałem takie, że to jakiś stary, opuszczony magazyn bez okien. Dobrze, że pociągnąłem za klamkę drzwi, które wydawały się zamknięte. Dużo bym stracił, gdybym tego nie zrobił.

Cadyk (z hebr. „sprawiedliwy”) to charyzmatyczny przywódca duchowy i religijny w chasydyzmie, czyli odłamie judaizmu. Był uważany za pośrednika między Bogiem a ludźmi, a także za autorytet moralny, doradcę życiowego i cudotwórcę. Wokół cadyków gromadziły się całe lokalne wspólnoty chasydzkie.

Cadyk Elimelech był jednym z najważniejszych przywódców chasydzkich. Działał jako uzdrowiciel dusz i ciał. Napisał książkę „Noam Elimelech”, która stała się jedną z najważniejszych ksiąg chasydyzmu.

Opuszczając Ohel i pedałując ostatnie 30 km do Łańcuta, miałem w uszach jedno zdanie z modlitwy Elimelecha, umieszczonej wewnątrz tego osobliwego grobowca:

„Boże, spraw, abyśmy widzieli tylko dobro w naszych bliźnich”.

140,6 km | 1071 m przewyższenia

Są takie miejsca, do których chce się wracać. Do mojej listy takich miejsc dołączyło Siedlisko Sobibór: https://siedliskosobibor.pl/pl/

Takie miejsca tworzą ludzie, których pracy często nie doceniamy wystarczająco albo wręcz wcale jej nie zauważamy. O tym, że tę miejscówkę poleciła mi moja znajoma Ewa z Torunia, która śledzi moją wyprawę, już chyba wspominałem. Dziś rano, przy śniadaniu, poznałem inną Ewę – właścicielkę i szefową tego niezwykłego miejsca relaksu, ciszy, dobrego jedzenia i dobrej energii.

Rozmowa od samego początku się kleiła. Wzajemna ciekawość, inspiracja, podobne wartości i otwartość. Takie miejsca nie powstają przypadkowo.

Tydzień przed moim samotnym objazdem po Polsce zrobiłem sześciodniowy tour rowerowy z żoną po Żuławach, Warmii i Mazurach. Tylko jeden z noclegów – w Młynie Klekotki – był dla nas szczególny i chcielibyśmy tam wrócić. Pozostałe były, jakie były, i minęły, a w dwóch przypadkach gospodarze od samego progu sprawiali wrażenie, jakby chcieli, żebyśmy zostawili im pieniądze za rezerwację i pojechali dalej.

Pan w pensjonacie w porcie we Fromborku rzucił nawet, że możemy zostawić nasze rowery przy płocie, niezabezpieczone, gdzie byłyby na widoku i w zasadzie łatwe do ukradzenia z ulicy. Byle nie w pokoju! A czy może być w innym zamkniętym miejscu, z dala od publicznego dostępu? Trzeba było panu właścicielowi podpowiadać rozwiązania, bo on widział tylko problemy.

Ale ja miałem tu afirmować Siedlisko Sobibór – dzieło Pani Ewy, jej współpracowników i partnera, który stoi u jej boku. No cóż, zobaczcie sami na filmie. A najlepiej pojedźcie tam sami – i to bez zwłoki, bo trochę Pani Ewie namąciłem w głowie, jeśli chodzi o alternatywną ścieżkę życiowo-zawodową.

Odkąd zakończyłem swoją karierę zawodową kilka lat temu, na pytanie „Czym się Pan zajmuje?” odpowiadam: „Codziennie czymś innym”. I to jest prawda. Żona stanowczo protestuje, gdy ktoś mówi, że ja nie pracuję. Ma rację. To, co na przykład teraz robię, pisząc i montując film, też jest pracą, choć niezarobkową.

Dzisiejsza trasa była niejednorodna. Pierwsze 50 kilometrów, do Chełma, to była kontynuacja rowerowego zen: cisza, zapach kwiatów i upraw, takich jak tytoń, pracujące na polach maszyny, niewielki ruch i dość płasko. Zleciało nie wiadomo kiedy i nagle pojawiłem się na pięknym rynku w Chełmie.

Odwiedziłem też przepiękną Bazylikę na Górce i widziałem niejednego misia. Wrocław ma krasnale, a Chełm ma misie – nawet w swoim herbie.

Od Chełma do Zamościa droga zaczęła robić się bardziej pagórkowata i bardziej ruchliwa. Dość powiedzieć, że dziś wspiąłem się na 1071 metrów przewyższenia na dystansie 141 kilometrów. To tak, jakbym wjechał na wrocławski Sky Tower około pięć razy. Przejechawszy już prawie 800 kilometrów, zaskakuje mnie, że łącznie wspiąłem się już na ponad 5000 metrów, choć w sumie ani razu nie byłem w górach.

W Zamościu byłem drugi raz w życiu i ponownie zachwyciło mnie Stare Miasto. Zachodzące słońce pięknie oświetlało ratusz i kolorowe kamienice. Podziwiałem ten widok, racząc się między innymi flakami po zamojsku w restauracji Padwa. Polecam. Na Google mają chyba 4,3, ale te ratingi często są mylące. Coś, co ma 4,8 czy 4,9, wcale nie musi serwować tak dobrego jedzenia.

Na deser była jeszcze beza i kawka, ale prawdziwy deser wydarzył się o zachodzie słońca.

Jako prywatny pilot zawsze, kiedy przejeżdżam obok jakiegoś lotniska, przeżywam ekscytację i często zatrzymuję się, żeby popatrzeć na ruch samolotów. Dziś mijałem lotnisko w pobliżu Chełma, w Depułtyczach (EPCD), oraz lotnisko w Mokrem koło Zamościa (EPZA). To właśnie obok tego drugiego lotniska oglądałem, podobnie jak wielu z Was, zaćmienie Słońca.

Dzisiejszy nocleg raczej przejdzie bez historii, choć pan w pensjonacie Roztocze jest miły. Śniadania jednak brak.

Jutro muszę zdecydować, czy jadę dalej na południe, czy może już bardziej na zachód, w stronę domu.

147 km | 924 m przewyższenia

Ah, co to był za dzień! Zapowiadała się raczej dość monotonna jazda i całodniowa walka z silnym wiatrem wiejącym prosto w twarz. Z dwojga złego zdecydowanie wolę już jechać pod wiatr niż na przykład z bocznym podmuchem. Niby jest ciężej, ale opór z przodu daje mi większą mobilizację. Poza tym dzisiejszy wiatr miał jedną istotną zaletę – pozwalał zapomnieć o upale.

W sumie na trasie miałem zaplanowaną tylko jedną atrakcję – znane, szczególnie wśród prawosławnych, miejsce kultu z cudownym źródełkiem oraz około 12 000 krzyży wotywnych rozsianych wokół cerkwi Przemienienia Pańskiego na Świętej Górze Grabarce. Do tego wyczekiwałem na przeprawę przez Bug promem z Mielnika do Zabuża. Z tym ostatnim zresztą wynikła niezła heca, ale o tym za chwilę.

Zdecydowanie najmilszym i najciekawszym wydarzeniem dnia była krótka wizyta w przypadkowo napotkanym domu w Kątach Podlaskich i poznanie mieszkającej tam sympatycznej rodziny.

A było to tak. Gdzieś na 80. kilometrze poczułem głód. Pora była już poobiednia, ale jakoś tego dnia nie udało mi się po drodze znaleźć żadnej jadłodajni. Przejeżdżając przez miejscowość Kąty, moją uwagę zwrócił potykacz reklamujący sprzedaż między innymi jagodzianek. Na stoisku nie było jednak ani jagodzianek, ani właściciela straganu. Przejechałem więc dalej, ale coś mnie tknęło, żeby jednak zawrócić. „Gdzie ja znowu będę mijał coś z jedzeniem?” – pomyślałem. A poza tym przecież trwa sezon na jagody i jagodzianki.

Gdy wróciłem pod stragan, od razu z drugiej strony ulicy przybiegł mąż właścicielki. Troszkę sobie pożartowaliśmy, między innymi z tego, że chyba ich dom się nie przewróci, jeśli oprę o niego swój rower. 😀 No i padło sakramentalne pytanie: czy są jagodzianki?

Żona, Iza, od razu wybiegła z całym workiem tych smakołyków. Kupując dwie, zajrzałem nieco do środka ich domu i, można powiedzieć, trochę się wprosiłem. Gospodarze chętnie otworzyli przede mną swoje progi. Klimat tego miejsca lepiej odda film. Mnie przypomniały się czasy dzieciństwa – te smaki, zapachy, atmosfera przygotowywania prawdziwego jedzenia i przede wszystkim ta niesamowita otwartość ludzi.

Pani Izie wysłałem później filmik, żałując, że kupiłem tylko dwie jagodzianki.

Można powiedzieć, że te dwie jagodzianki były moim jedynym paliwem przez następne prawie 70 kilometrów.

Po dotarciu do promu okazało się, że w poniedziałki w ogóle nie kursuje. Nie dość, że cały czas jechałem pod wiatr, to teraz jeszcze musiałem nadrobić spory kawał drogi. Zapytałem przechodnia o inną możliwość przeprawy. Powiedział, że w Siemiatyczach, około 24 kilometry w przeciwnym kierunku, znajduje się most. Wspomniał też o możliwości skorzystania z mostu kolejowego, znajdującego się nieco wcześniej, ale ostrzegł, że przejazd nim może być niebezpieczny.

Chciałem spróbować tej opcji, ponieważ skracała nieplanowany objazd z dwóch godzin do jednej. Czy się udało? Zobaczcie na filmie.

Później niż zwykle, ale jeszcze przed zachodem słońca dotarłem do Janowa Podlaskiego i pięknego Uroczyska Zaborek, gdzie miałem nocleg…